Normale ademhaling in slaap
NREM: regelmatig, langzamer, minder diep. REM: onregelmatig, variabel (dromen). Snurken = turbulentie door vernauwde bovenste luchtwegen. Prevalentie: 40% mannen, 24% vrouwen (gelegenheid), 10-12% chronisch.
Obstructieve Slaapapneu (OSA) – de meest voorkomende slaapstoornis
Herhaalde volledige (apneu) of gedeeltelijke (hypopneu) obstructie bovenste luchtwegen tijdens slaap, ondanks ademhalingsinspanning.
- Symptomen nacht: luid, irregular snurken, getuigde apneuwen, snikken/keuchen, nachtelijk plassen, zweet
- Symptomen dag: overmatige dagslaperigheid (Epworth >10), ochtendhoofdpijn, droge mond, concentratieproblemen, irritabiliteit, libidoverlies
- Risicofactoren: obesitas (BMI >30), halsomtrek (>43 cm ♂, >40 cm ♀), leeftijd, mannelijk, alcohol/sedativa, roken, anatomie (retrognathie, grote tonsillen, macroglossie), familiale aanleg
- Complicaties: hypertensie, hartfalen, beroerte, afib, diabetes type 2, cognitieve afname, verkeersongevallen, depressie
Centrale Slaapapneu (CSA) & Gemengde Apneu
- CSA: geen ademhalingsinspanning (centrale drive ontbreekt). Zeldzamer. Geassocieerd met hartfalen, opioïden, hoogte, beroeste (Cheyne-Stokes).
- Gemengde: obstructie + centrale component.
Kinderen & snurken
- Primaire snurken: ~10% kinderen, geen apneu
- OSA kind: hypertrofie adenoiden/tonzillen (#1 oorzaak), obesitas, craniofaciale afwijkingen
- Gevolgen onbehandeld: groeivertraging, ADHD-achtig gedrag, leerproblemen, hartlongbelasting
- Behandeling: adenotonsillektomie (eerste keus), CPAP, gewichtsmanagement, orthodontie
Omgevingsfactoren
Harvard/Brigham studie: warmere nachten & hogere luchtvervuiling (ozon, PM2.5) → ↑ slaapademhalingsstoornissen. Klimaatverandering → toename prevalentie.
Diagnostiek & behandeling
- Screening: STOP-BANG, Berlin Questionnaire, Epworth
- Polygrafie (thuis) of Polysomnografie (lab, goudstandaard) → AHI (Apneu-Hypopneu Index)
- CPAP (Continuous Positive Airway Pressure): goudstandaard therapie. AHI <5, symptomen verdwenen.
- Alternatieven: mandibulair voortrekkingsapparaat (MRA) bij milde-matige OSA / CPAP-intolerantie, positionele therapie (rugvermijding), hypoglossus zenuwstimulatie, chirurgie (UPPP, MMA – geselecteerd)
- Leefstijl: gewichtsverlies (10% → 30% AHI reductie), alcohol/sedativa stoppen, rookstop, sporten, zijliggen
Wanneer naar de huisarts / slaapcentrum?
- Getuigde apneuwen / snikken
- Dagslaperigheid ondanks 7-8u slaap
- Ochtendhoofdpijn + droge mond
- Onbehandelde hypertensie / hartritmestoornissen
- Kind dat snurkt + dagklachten
