Wat is melatonine?
Endogeen hormoon (epifyse/pijnappelklier) dat de circadiaan ritme reguleert. Productie: donker → ↑, licht → ↓. Exogeen (synthetisch) beschikbaar als supplement (vrij verkrijgbaar in NL/US, op recept in sommige EU-landen).
Indicaties bij kinderen (off-label, geen officiële registratie <18jr voor meeste merken)
- Inslapstoornissen bij autismespectrumstoornis (ASS), ADHD, blindheid, caetextrapyramidale aandoeningen
- Circadiaan ritmestoornis (delayed sleep phase, jetlag)
- Neurodevelopmentale aandoeningen met slaapproblemen
Let op: geen goed gecontroleerde RCTs op lange termijn bij kinderen. Langdurige veiligheid onbekend.
Dosering: start laag, ga langzaam
- Begin: 0,5 - 1 mg (soms 0,3 mg effectief)
- Maximaal in studies: 3-6 mg (soms tot 10 mg bij ASS/ADHD)
- Inname: 30-60 min voor gewenste slaaptijd
- Vorm: tablet, kauwtablet, vloeistof, spuit (sublinguaal sneller)
- Korte werkingsduur (halfwaarde ~20-50 min) → verlengde vrijgave (XR) kan helpen bij door-slapen
Overdosis: wat is gevaarlijk?
- Geen letale dosis vastgesteld (hoge marge)
- Toxiciteit: >20-50 mg (per Sleeping with a Sleeping Problem) → symptomen: overmatige slaperigheid, desorientatie, verwarring, ataxie, hypotonie, convulsies, spraakstoornissen, lethargie
- Kinderen zijn gevoeliger (lagere gewicht, onvolwassen metabolisme)
- Bij twijfel / symptomen: bel 112 of antgifcentrum (NL: 088-7558000)
Bijwerkingen (vaak mild, tijdelijk)
- Dagsomnolentie, hoofdpijn, duizeligheid, buikpijn, misselijkheid
- Lebere dromen / nachtmerries
- Humeurveranderingen (irritabiliteit, depressie)
- Hormonale effecten (theoretisch: puberteit, menstruatiecyclus) – onvoldoende data
- Allergische reacties (zeldzaam): angio-oedeem, anafylaxie
Interacties & contra-indicaties
- Immuunsuppressiva, anticoagulantia, antidiabetica, anticonvulsiva, pil (CYP1A2/2C19 metabolisme)
- Auto-immuunziektes, epilepsie, coagulatieproblemen, diabetes, depressie: alleen op voorschrift arts
- Zwangerschap/borstvoeding: onvoldoende veiligheid → vermijden
Advies voor ouders
- Eerst gedragsinterventies (slaaphygiëne, routine, schermvrij, daglicht, bewegingsactiviteit)
- Raadpleeg kinderarts / slaapexpert voordat u begint
- Laagste effectieve dosis, korte periodes (4-6 weken), evaluatie
- Bewaar veilig (uit bereik kinderen – aantrekkelijke kauwtabletten!)
- Monitor: slaapdagboek, gedrag, groei, puberteitsontwikkeling
