Wat zijn baarmoederpoliepen?

Goedaardige uitstulpingen van het endometrium (baarmoederslijmvlies) in de uterus. Meestal klein, asymptomatisch. Symptomen: abnormaal bloedverlies (tussen menstruaties, na seks, na menopauze), onvruchtbaarheid, miskraamrisico. Risico op maligniteit: <1% (toename met leeftijd, grootte, postmenopauzaal).

Oorzaak & risicofactoren

• Oestrogeendominantie (relatieve of absolute) – stimuleert endometriale groei.
• Leeftijd 40-50 jaar, obesitas (vetweefsel produceert oestrogeen), hypertensie, tamoxifene, COC-stoppen.
• Exacte etiologie onbekend – preventie niet volledig mogelijk.

Voeding als ondersteunende strategie

Gewichtsmanagement

Obesitas = sterkste veranderbare risicofactor. 5-10% gewichtsverlies → verbeterde insulinenegevoeligheid, lagere oestrogeen, minder poliepgroei. Calorierestrictie + beweging.

Antioestrogeen dieetpatroon

• Cruciferen (broccoli, bloemkool, kool, boerenkool): I3C/DIM → gunstige oestrogeenmetabolieten (2-OH vs 16α-OH).
• Vezelrijk: peulvruchten, volkoren, groente, fruit → bindt oestrogeen in darmen, verhoogt uitscheiding.
• Fyto-oestrogenen (soja, lijnzaad): zwakke oestrogeenreceptor modulatoren – kunnen sterke endogene oestrogeen concurreren. Veilig in voedingsmatige hoeveelheden.
• Omega-3 (vetvis, chia, lijnzaad): anti-inflammatoir, prostaglandine balans.
• Alcohol beperken: >1 eenheid/dag verhoogt oestrogeen, poliep/kankerrisico.

Specifieke nutrienten

• Vitamine D: lage status geassocieerd met endometriale hyperplasie/poliepen. Supplement bij tekort (<50 nmol/L).
• Folate/B12/B6: homocysteine metabolisme, DNA-methylatie – epigenetische regulatie.
• Antioxidanten (vit C, E, selenium, carotenoïden): beschermen DNA, verminderen oxidatieve stress in endometrium.

Medische follow-up blijft essentieel

• Jaarlijks gynaecologisch controle, echo, eventueel hysteroscopie/biopsie.
• Poliepen >1 cm, symptomatisch, postmenopauzaal: verwijdering (polipectomie) + pathologie.
• Hormonale therapie (progestageen IUD, COC, progestageen pil) kan poliepen verkleinen/voorkomen – bespreek met gynaecoloog.

Conclusie

Geen dieet voorkomt poliepen gegarandeerd, maar een gezond gewicht, vezelrijk/laag-GI dieet, cruciferen, omega-3, alcoholbeperking en voldoende vitamine D verminderen de risicofactoren en ondersteunen een gezond endometrium. Combineer met medische surveillance.