Wat is een bronchiale spasme?

Een bronchiale spasme (of bronchospasme) is een plotselinge, ongewilde samenstreking van de gladde spieren rondom de bronchiën (de luchtwegen in de longen). Hierdoor vernauwen de luchtwegen, wat de luchtstroom belemmert. Kenmerkend is een hoest met piepende ademhaling (wheezing).

Oorzaken en triggers

Bronchospasmen kunnen worden getriggerd door:

• Allergenen: Pollen, huisstofmijten, dander.
• Irritanten: Sigarettenrook, rook, sterke geuren, koude lucht.
• Infecties: Virale luchtweginfecties (griep, verkoudheid).
• Chronische aandoeningen: Astma, COPD, emfyseem, chronische bronchitis.
• Stress: Fysieke inspanning, emotionele spanning of angst.

Medicamenteuze behandeling: Drie pijlers

1. Preventers (Voorkomende middelen)

Deze middelen worden dagelijks gebruikt om overgevoeligheid van de luchtwegen te verminderen en aanvallen te voorkomen.

• Mastcelstabilisatoren (bijv. natriumcromoglicaat): Blokkeren de vrijmaking van histamine uit mastcellen. Moeten 1-4 weken worden gebruikt voor optimale effect. Ideaal voor preventie, minder voor acute aanval.
• Inhalatiecorticosteroïden: Verminderen chronische ontsteking in de luchtwegen.

2. Controllers (Beheersende middelen)

Voor patiënten met astma essentieel voor langdurige controle.

• Inhalatiecorticosteroïden: Gouden standaard voor onderhoudsbehandeling.
• Anti-leukotriënen (bijv. montelukast): Blokkeren leukotriënen die ontsteking en vernauwing veroorzaken. Vaak minder bijwerkingen dan corticosteroïden.
• Orale corticosteroïden: Alleen bij ernstige uitloop of exacerbaties, kortdurend.

3. Bronchuscverwijders (Relievers / Reddingsmedicatie)

Voor snelle verlichting bij acute bronchospasme.

• Kortwerkende bèta-agonisten (SABA's): Bijv. salbutamol (Ventolin), terbutaline. Werken binnen minuten, duuren 4-6 uur. Levensreddend bij acute aanval.
• Let op: Te frequent gebruik (>2x/week) wijst op slechte controle → preventer/ controller aanpassen.

Langwerkende bronchuscverwijders (LABA's)

Bijv. salmeterol, formoterol. Werken tot 12 uur. Altijd gecombineerd met een corticosteroïde (combi-inhalator). Gebruik 30 min voor inspanning ter preventie van inspanningsgeïnduceerde bronchospasme. Niet voor acute aanval.

Praktische tips

• Leer correcte inhalatietechniek (spacer bij dosisaerosol).
• Vermijd bekende triggers (rook, allergieën).
• Houd een astma-actieplan bij de hand.
• Jaarlijks controle bij huisarts of longarts.

Wanneer acute hulp?

Bij: extreme benauwdheid, onmogelijkheid om te spreken, blauwe lippen/nagels, geen respons op reddingsinhalator → bel 112.