Wat is ciprofloxacine?

Een fluorchinolon-antibioticum dat bacteriële DNA-gyrase en topoisomerase IV remt → bacteriocide werking. Alleen effectief tegen bacteriële infecties (niet viraal).

Hoofddicaties

• Gecompliceerde urineweginfecties (pyelonephritis, cystitis).
• Infecties van oor, huid, bot, gewricht, buik, long (specifieke keimen).
• Profylactisch bij neutropenie, antrax, pest (off-label/speciale indicaties).

Dosering & inname

• Standaard: 500 mg 2x/dag (elke 12 uur), 7-14 dagen afhankelijk van indicatie.
• Met of zonder voedsel; niet samen met zuivel, antacida, ijzer, zink, magnesium (chelatie → verminderde absorptie).
• Vol glas water; voldoende drinken (1,5-2 L/dag) om crystallurie te voorkomen.
• Nierdosis aanpassen bij eGFR <30 mL/min.

Belangrijke bijwerkingen

Contra-indicaties & voorzorg

• Overgevoeligheid voor chinolonen.
• Kinderen <18 jaar (kraakbeelschade in diermodellen) – enkel bij zware indicaties (bijv. cystische fibrose, antrax).
• Zwangerschap/lactatie: vermijden tenzij geen alternatief.
• Epilepsie, QT-verlenging, G6PD-deficiëntie, myasthenia gravis: voorzichtig.

Interacties

• Antacida/ijzer/zink/magnesium → 2-4 uur scheiden.
• Warfarine → verhoogd INR (controleren).
• Theofylline, tizanidine, clozapine → verhoogde spiegel.
• NSAID's → verhoogd convulsierisico.

Belangrijke waarschuwing (FDA/EMA)

Fluorchinolonen kunnen blijvende, Ernstige bijwerkingen veroorzaken op pezen, spieren, zenuwen, gewrichten en centrale zenuwstelsel. Gebruik alleen als geen veiligere alternatieven beschikbaar zijn voor ongewikkelde infecties (acute sinusitis, acute bronchitis, ongewikkelde cystitis).