Cymbalta (werkzame stof: duloxetine) is een SNRI (serotonine-noradrenaline heropnameremmer) geïndiceerd voor depressieve stoornis, generaliseren angststoornis, diabetische neuropathische pijn, fibromyalgie, chronische lage rugpijn en stressurine-incontinentie. Het verhogt serotonine en noradrenaline in de synaptische kloof. Bijwerkingen kunnen acuut of na langdurig gebruik optreden.

Dosering en inname

• Depressie/angst: start 30-60 mg 1x daags, onderhoud 60 mg 1x daags (max 120 mg).
• Pijnindicaties: 60 mg 1x daags.
• Inname: met of zonder voedel, vaste tijdstip. Capsule niet openen/kauwen.
• Gemiste dosis: innemen zodra je het ziet, tenzij volgende dosis <4u → overslaan. Nooit verdubbelen.

Ernstige bijwerkingen (direct medische hulp)

• Hepatotoxiciteit: geelzucht, donkere urine, witte stoel, rechtsbovenbuikpijn, vermoeidheid, anorexie. Risico verhoogd bij alcohol, leverziektes, hoge doses.
• Serotoninesyndroom: hyperthermie, rigiditeit, myoclonus, autonoom onstabiel, verwardheid. Risico bij combinatie met MAO-remmers, SSRI's, triptanen, tramadol, tramadol, lijnzaad, Johanneskruid.
• Hyponatriëmie (SIADH): hoofdpijn, verwardheid, krampen, valrisico. Vooral ouderen, diureticagebruikers.
• Bloedstollingsstoornissen: ecchymoses, epistaxis, GI-bloeding (verhoogd bij NSAID's, anticoagulantia).
• Suïcidale gedachten (jongvolwassenen <25 jaar): nauwkeurige monitoring eerste weken.
• Stevens-Johnson / TEN: huiduitslag met blaasjes, slijmvliesbetrokkenheid, koorts.
• Orthostatische hypotensie, syncope.
• Manie/hypomanie bij bipolaire stoornis.
• Urineretentie, geslotenhoekglaucoom (mydriasis).

Lichte tot matige bijwerkingen (vaak tijdelijk, 1-10%)

• Misselijkheid (meest frequent, vaak <2 weken), braken, diarree, obstipatie, droge mond
• Duizeligheid, slaperigheid, insomnia, hoofdpijn
• Zweten, trillen, verminderde libido, anorgasmie, erectiestoornis
• Gewichtsverandering (meestal afname eerst, later toename mogelijk)
• Verhoogde bloeddruk, hartslagverhoging
• Wazig zien, pupilvergroting

Contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen

• MAO-remmers (ook linezolide, methylene blue): ≥14 dagen washout.
• Thioridazine (Mellaril): QT-verlenging risico.
• Onbehandeld glaucoom, urineretentie.
• Alcohol: verhoogd hepatotoxiciteitsrisico, verergerde sedatie.
• Rijden/machines: tot effect op reactie bekend is.
• Zwangerschap (cat C): neonatale aanpassingsstoornis, persisterende longhypertensie. Borstvoeding: excreet in melk.

Stopzetting: afbouwen is verplicht

Abrupt staken → ontwenningsyndroom: duizeligheid ('brain zaps'), misselijkheid, hoofdpijn, irritabiliteit, insomnia, angst, trillingen, zweten, sensorische storingen. Schema: dosisverlaging per 1-2 weken (bijv. 60→30→20→10→stop). Bij hoge doses/langdurig gebruik langzamer. Arts begeleiden.

Monitoring

Leverfunctie (ALT/AST) bij start, na 1 maand, dan periodiek. Bloeddruk, gewicht, nierfunctie, natrium (ouderen). Suïcidaliteit screening (jongvolwassenen).