Centraal zenuwstelsel

Hersenen + ruggenmerg = verwerkingscentrum. Ontvangen signalen van perifere zenuwen, interpreteren, sturen motorische commando's – allemaal in < 1 seconde.

Grote hersenen (cerebrum) – 85% van gewicht

Gerimpeld oppervlak (sulci vergroten oppervlakte). Twee hemisferen, elk met 4 lobben:

Lob	Locatie	Hoofdfuncties
Frontaal	Achter voorhoofd	Denken, plannen, beoordelen, willensbekwaamheid, beweging (motoriek)
Pariëtaal	Top hoofd	Sensorische integratie: tasten, temperatuur, pijn, smaak, ruimtelijk inzicht
Temporaal	Zijden (slagen)	Gehoor, taalbegrip, herinnering, emotie, smaak/geur
Occipitaal	Achterhoofd	Visuele verwerking

Kleine hersenen (cerebellum)

Achterin, onder occipitale lob. Coördineert beweging, balans, houding, motorisch leren (vinger-aan-neus test, hak-teenoogstest).

Hersenstam (brain stem)

Middenhersenen, brug (pons), verlengde merg (medulla). Levensonderhoudende functies:

• Hartslag, bloeddruk, ademhaling, lichaamstemperatuur.
• Slaap-wakritme.
• Alle zenuwbanen tussen ruggenmerg en hersenen lopen erdoorheen.

Tussenhersenen (diencephalon)

Boven hersenstam. Bestaat uit:

• Thalamus: relaisstation – filtert en stuurt sensorische info naar cerebrum.
• Hypothalamus: homostase – honger, dorst, temperatuur, vermoeidheid, hypofysebesturing.

Onbekende functies

Ondanks decennia onderzoek: niet alle functies zijn volledig geklaard. Neuroplasticiteit, bewustzijn, geheugenconsolidatie blijven actieve onderzoeksgebieden.