Beide zijn inflammatoire darmlijden, maar met fundamenteel verschillende pathophysiologie, epidemiologie en management. Correcte differentiaaldiagnose is cruciaal voor adequate behandeling.

Pathofysiologie & oorzaak

	Diverticulitis	Ziekte van Crohn
Onderliggend	Verhoogde intraluminale druk → herniatie mucosa/submucosa door spierlaag (divertikels) → obstructie/infectie	Dysreguleerde immuunrespons tegen darmmicrobiota bij genetisch vatbare gastheer → transmurale inflammatie
Lokalisatie	Voornamelijk sigmoïd (linksonderbuik)	Heel GI-traktus (meest terminale ileum + caecum)
Leeftijd	>60 yr (50% heeft divertikels, 4-5% diverticulitis)	Pieak 15-35 yr (tweede piek 60-70)
Genetica	Zwak (omgevingsfactoren domineren)	Sterk (NOD2, ATG16L1, >200 loci; 20% familiair)
Roken	Risicofactor	Risicofactor (ernstiger ziekte)

Symptomenvergelijking

• Gemeenschappelijk: buikpijn (linksonder vs rechtsonder/diffus), koorts, vermoeidheid, gewichtsverlies, misselijkheid/braken.
• Crohn-specifiek: chronische diarree (vaak waterig, nachtelijk), rectaal bloedverlies, perianale fistels/abcessen, extra-intestinale manifestaties (gewrichten, huid, ogen, lever).
• Diverticulitis-specifiek: acute onset, gelokaliseerde pijn, leukocytose, CRP-verhoging, geen perianale ziekte.

Diagnostiek

• Diverticulitis: klinisch + CRP/leukocyten + CT-buik (goudstandaard: verdikte darmwand >4mm, fat stranding, divertikels).
• Crohn: bloed (CRP, calprotectine, anemie, vitamines), stoel (calprotectine, infecties uitsluiten), endoscopie (ileocolonoscopie + biopten: granulomen), MRI/CT-enterografie (kleine darm), capsule-endoscopie.

Behandeling

Diverticulitis

• Ongecompliceerd: antibiotica (zie apart artikel) + dieet → 80% opgelost.
• Gecompliceerd (abces, perforatie, obstructie, fistel): IV antibiotica, percutane draina, chirurgie (resectie ± stoma).
• Preventie: vezelrijk dieet (psyllium), voldoende drinken, bewegen, rookstop, gewichtscontrole.

Ziekte van Crohn

• Doel: remissie induceren & onderhouden, mucosaal herstel, invaliditeit voorkomen.
• Stapgewijs: 5-ASA (alleen ileitis), budesonide (ileum/caecum), prednison, immuunmodulatoren (aza/MTX), biologica (anti-TNF, vedolizumab, ustekinumab), JAK-remmers.
• Chirurgie: alleen voor complicaties (striktuur, fistel, abces, refractaire ziekte, dysplasie). Intestinabehoudend. Recidief >50% op 5-10 yr.

Prognose & leefstijl

Diverticulitis: meestal gunstig, recidiefrisico ~20-30% op 5 yr. Crohn: chronisch, verloop wisselend, 70% uiteindelijk chirurgie. Beide: rookstop, Mediterraans dieet, beweging, stressmanagement, vaccinatie (inactief), jaarcontrole.