Een kwaadaardige darmpoliep is darmkanker (colorectaal carcinoom). Behandeling is stadium-afhankelijk (TNM-classificatie) en vereist een multidisciplinair team (MDO: chirurg, oncoloog, radiotherapeut, radioloog, patholoog, verpleegkundige, diëtist, psycholoog).

1. Chirurgie: curatief doel

Vroege stadium (T1, lage risico poliep)

• Endoscopische resectie (EMR/ESD) of transanale excisie – als rand negatief, geen lymfvaatinvasie, goed gedifferentieerd.

Geïnvaseerde kanker (T2-4, N0-2)

• Segmentaire colectomie met lymfeklierdissectie (min. 12 klieden). Laparoscopisch = gouden standaard (minder pijn, sneller herstel).
• Rectumkanker: TME (Total Mesorectal Excision) – nerve-sparing. Neoadjuvante chemoradiotherapie bij lokaal gevorderd (T3/4 of N+).
• Stoma: tijdelijke beschermende ileostomie bij lage anastomose na neoadjuvante therapie. Definitieve colostomie/ileostomie bij onmogelijkheid anastomose (peritonitis, sfinkterinvasie, slechte conditie).

2. Chemotherapie (systemisch)

Adjuvant (na operatie, stadium III en hoogrisico II)

• CAPOX (capecitabine + oxaliplatine) 3-6 maanden OF FOLFOX (5-FU/folinezuur + oxaliplatine) 6 maanden.
• Doel: micrometastasen doden, recidiefrisico ↓ 30-40%.

Neoadjuvant (voor operatie, rectumkanker, lokaal gevorderd)

• Chemoradiotherapie (5-FU/capecitabine + bestraling 45-50 Gy) → downsizing, betere resecteerbaarheid, lokaal controle.

Palliatief (stadium IV, metastasen)

• Combinaties: FOLFOX/FOLFIRI + biologica (bevacizumab/anti-EGFR bij RAS-wildtype).
• Doel: levensverlenging, symptoomcontrole, kwaliteit van leven. Mediaan overleving 30+ maanden.

Bijwerkingen

Neuropathie (oxaliplatine), diarree/hand-voet-syndroom (capecitabine/5-FU), myelosuppressie, vermoeidheid, haaruitval (zeldzaam met orale regimes), infectierisico.

3. Radiotherapie (lokaal)

• Rectumkanker: neoadjuvant (zie boven) of adjuvant (als niet pre-op gegeven). Vermindert lokaal recidief van 15-20% → 5-10%.
• Palliatief: pijn/bloeding metastasen (bot, lymfeklieren, pelvine recursie).
• Technieken: VMAT/IMRT (precisie, spaart blaas/darmen/seksuele organen).

4. Opvolging (na curatieve behandeling)

• CEA 3-6 maandelijks (3-5 jaar), dan jaarlijks.
• Colonoscopie: 1 jaar na operatie, dan 3-jaarlijks, dan 5-jaarlijks.
• CT thorax/abdomen/pelvis: jaarlijks 3 jaar (stadium II/III).
• Leefstijl: beweging, gewicht, roken, alcohol, vezelrijk dieet → ↓ recidief & tweede kankers.

Kernboodschap: Vroegtijdige detectie (screening!) maakt curatieve chirurgie mogelijk. Gevorderde stadia: systemische therapie + gerichte lokaal behandeling bieden steeds betere overleving en kwaliteit van leven.