Een **frenectomie** is de chirurgische verwijdering of incisie van een frenulum (bindweefselvouwtje). Twee veelvoorkomende typen:

• Labiale frenectomie (bovenlip): Te dik/laag hechtend lipband → diastema (gat tussen snijtanden), tandvleesrecessie, orthodontische hindering.
• Linguale frenectomie (tongeband / ankyloglossie): Te kort/dik tongeband → spraakproblemen (lispelen), slikklachten, voedingsproblemen baby, tandartsen/hygiëne hindering.

Technieken & bijwerkingen

Techniek	Voordelen	Nadelen / bijwerkingen
Laser (CO₂, diode, Erbium:YAG)	Minder bloeding (coagulatie), minder pijn post-op, snellere heling, geen hechtingen, minder zwelling, precisie	Kostbaarder, vereist specialistische training, oogbescherming verplicht, thermische schade risico (zeldzaam), anesthesie vaak nog nodig (kinderen)
Scalpel (koud staal)	Goedkoop, standaard instrumentarium, tactiele feedback	Meer bloeding, hechtingen nodig (risico loslaten, infectie), langzamere heling, meer pijn/zwelling, littekenvorming
Schroef / elektrocauter	Snel, coaguleert	Thermische schade dieper weefsel, meer pijn, littekens

Algemene bijwerkingen (beide technieken)

• Pijn: 2-5 dagen, beheersbaar met paracetamol/ibuprofen. Kinderen: paracetamol siroop dosering op gewicht.
• Zwelling:** Lip/tonge zwelt 24-48u op → kan tijdelijk spraak/eten belemmeren. Koude compress (ijspak in doek) helpt.
• Bloeding: Licht bloeden 24u normaal. Actief bloeden → gaardruk met gauze, arts.
• Infectie: Zeldzaam (mondslijmvlies heelt snel). Tekenen: toegenomen pijn, zwelling, pus, koorts → arts.
• Zenuwletsels: Tijdelijke paresthesie (tingeling) lip/tonge punt (mentuaal/linguaal zenuw). Meestal herstelt in weken. **Permanent zenuwletsels: zeer zeldzaam (< 1%).**
• Litteken / herhechting: Frenulum kan hergroeien (vooral bij laser zonder volledige excisie) → recidief symptomen. Preventie: strekoefeningen post-op.

Anesthesie-overwegingen

• Volwassenen: Lokaal (lidocaïne 2% met adrenaline) – pijnloos, bewust.
• Kinderen: Lokaal + eventueel sedatie (midazolam) of korte narcose (sevofluraan) – afhankelijk van leeftijd, angst, samenwerking. **Altijd door anesthesioloog/gespecialiseerde tandarts.**
• Risico's anesthesie: allergie, toxiciteit, aspiratie, maladvie hyperthermie (zeer zeldzaam).

Na de operatie: essentiële nasorg

1. Strekoefeningen (cruciaal tegen herhechting):
   • Lip: lip omhoog trekken naar neus, 10 sec vasthouden, 5x/dag 2 weken.
   • Tong: tong naar boven (neus/kin raken), zijwaarts, uitsteken, 10 sec, 5x/dag 2-4 weken.
2. Hygiëne: Zacht borstelen, alcoholvrije mondspoeling (chlorhexidine 0,12% 2x/dag of zoutwater).
3. Voeding: Lauw, zacht, niet zout/zuur/scharp eerste 3-5 dagen.
4. Controle: 1 week na operatie (heling, strekoefeningen, eventueel hechtingen trekken).

Wanneer naar de operateur / spoed?

• Onstaanbare pijn, hoge koorts, zwelling die oog/demming afsluit.
• Actieve bloeding die niet stilt met 10 min gaardruk.
• Tekenen infectie (pus, rode streken, koorts > 38,5°C).
• Blijvende paresthesie > 4 weken.
• Recidief symptomen (diastema, spraak, slikklachten).

Kosten & vergoeding (NL basisverzekering)

• Medisch geïndiceerd (spraak, voeding, orthodontie): **vergoed** (eigen risico loopt).
• Alleen cosmetisch: **niet vergoed** (€300-800 laser, €150-400 scalpel).
• Tandarts/orale chirurg / KNMG-richtlijnen volgen.

Frenectomie is een **kleine, veilige ingreep met hoge succesrate** bij correcte indicatie, techniek en nasorg. De sleutel tot blijvend resultaat: **consistente strekoefeningen** na de operatie.