Een furunkel (zweep) is een diepe infectie van een haarzak door Staphylococcus aureus. Rode, pijnlijke, warme bol die met pus vult. Meerdere furunkels = carbunkel. Risicofactoren: diabetes, immuunsuppressie, hygiëne, wrijving, neusdrager van stafylokok.

Zelfzorg (kleine, enkele furunkel)

• Warme compressen: 3-4x/dag 15-20 min → bevordert uitrijping/afbraak.
• Niet knijpen/prikken! Verspreidt bacteriëlen → bacteriëmie, nieuwe furunkels.
• Hygiëne: Handen wassen (antiseptisch zeep), eigen handdoek/wasknijp, kleding/wassen 60°C.
• Topicaal: Fusidinezuurcrème, mupirocine, of chlorhexidine op omgeving. Hydrocortison niet op open furunkel.
• Afdekken: Steriele gaas + pleister.

Natuurlijke middelen (ondersteunend, geen bewijs)

Kurkuma/gember pasta, honing (manuka), theeolie. Kunnen als adjunct, niet als vervanging.

Wanneer naar de huisarts?

• Furunkel > 2 cm, op gezicht (gevaarlijke zone), na 1 week geen verbetering.
• Koorts, rode streep opwaarts, gezwollen lymfeklieren.
• Diabetes, immuunsuppressie, nierfalen, corticosteroïden.
• Carbunkel, herhalende furunkels (recidief).

Medische behandeling

Incisie & drainage (arts), wondafstrichting, orale antibiotica (flucloxacilline, clindamycine, doxycycline bij MRSA-risico). Neusdecontaminatie (mupirocine) bij drager.