Wat is Goldenseal?
Hydrastis canadensis, Noord-Amerikaans kruid, wortel/rhizome gebruikt. Hoofdbestanddeel: berberine (alkaloïde, geel gekleurd). Wild bedreigd, commercieel geteeld.
Toepassingen
Extern (huid/mucosa)
- Wondverzorging, eczeem, acne, schimmelinfecties, ooginfecties (conjunctivitis), aften
- Berberine: antimicrobiel (bacteriën, schimmels, protozoa), astringerend
Intern
- Luchtweginfecties, verkoudheid, griep, sinusitis
- Maag-darm: infectieuze diarree, IBS, dyspepsie, maagzweer (berberine helpt H. pylori)
- Urineweginfecties
- Traditioneel: lever/galmweg, menstruatiepijn, tinnitus
Bewijslage
- Berberine (geïsoleerd): goed bewijs voor diarree (E. coli, cholera), diabetes type 2 (glucoselagerend), hypercholesterolemie, H. pylori eradicatie, ooginfecties (trachoom)
- Goldenseal als hele plant: weinig RCTs, meeste bewijs geëxtrapoleerd van berberine
- NCCIH: onvoldoende bewijs voor routine gebruik
Vormen en dosering
- Thee: 1-2 g gedroogde wortel/kop, 3x/dag
- Tintuur (1:5): 2-4 ml 3x/dag
- Vloeibaar extract: 0,5-1 ml 3x/dag
- Gestandaardiseerd extract (berberine 5-10%): 250-500 mg 3x/dag
- Poeder/capsule: 500-1000 mg 3x/dag
Bijwerkingen & risico's
- Maag-darm: misselijkheid, braken, diarree, obstipatie, maagpijn
- Zenuw: hoofdpijn, duizeligheid, prikkelbaarheid
- Cardiaal: hartritmestoornissen, tachycardie (hoge doses)
- Overgevoeligheid: huiduitslag, anafylaxie (zeldzaam)
- Langdurig gebruik → cumulatieve toxiciteit (berberine accumuleert)
Belangrijke contra-indicaties & interacties
- Zwangerschap: berberine → uteriene contracties, kernicterus (bilirubineverhoging bij neonatus), genetische schade (dierdata)
- Borstvoeding: berberine in moedermelk → kernicterus risico zuigeling
- Kinderen <12 jaar: kernicterus risico
- Interacties: cyclosporine (↓niveau), digoxine (↑niveau), warfarine/DOACs (↑bloeding), tetracyclines, antihypertensiva, CYP450 substraten (3A4, 2D6, 2C9)
- Leveraandoening, hartfalen, hypertensie: voorzichtig
