Wat is Heilige Basilicum?
Ocimum sanctum (syn. O. tenuiflorum), 'Tulsi', 'Onvergelijkbare'. Kleine struik, geurende bladeren. Centraal in Ayurveda: adaptogeen (balanceert systemen, verhoogt weerstand). Thee, supplement, essentiële olie.
Geteelde vs wilde planten
- RCT (J Agric Food Chem 2007): geteelde Tulsi → ↑ antioxidanten (rosmarinezuur = primair), ↑ vrije radicalen opschoning vs wilde
- Controleer bron: biologisch geteeld, niet wilde oogst (verontreiniging, variabiliteit)
1. Ontgiftend (leverbescherming)
- Rattenstudie (J Med Food 2007): extract 100-400 mg/kg, 5 dagen → bescherming tegen toxine-geïnduceerde leverschade
- 300 mg/kg: ↓ lipideperoxidatie, ↓ eiwitlekkage, ↑ leverdetox enzymen (CYP450, GST)
- Mens: case reports leverherstel, geen RCTs
2. Antistress & adaptogeen
- 3 nieuwe verbindingen geïdentificeerd (J Nat Prod 2007) + 8 bekende
- Ratten, acute stress: 40 mg/kg → ↓ cortisol, ↓ glucose, ↑ energieproductie (mitochondriën), ↓ bijniergewicht
- Multiniveaus: HPA-as modulatie, mitochondriale efficiëntie, neurale bescherming
3. Anticonvulsief (epilepsie)
- Ind J Exp Biol 2003: stengel/blad/callus extracten → significante anticonvulsieve activiteit vs fenytoïne (standaard)
- Mechanisme: GABAerge modulatie, glutamaat antagonisme, calciumkanaal blokkade
- Niet als vervanging voor antiepileptica zonder neurolog
4. Ontstekingsremmend
- Omega-3 (ALA) hoogste van geteste oliën (vs lijnzaad, soja) – Ind J Exp Biol 2008
- Maximale remming ontstekingsmediatoren (PGE2, LTB4, TNF-α, IL-1β, IL-6)
- Toepassing: artritis, IBD, astma, allergie, metabolisch syndroom
Vormen, dosering & veiligheid
- Thee: 1-2 tl bladeren/kop, 2-3x/dag (traditioneel)
- Gestandaardiseerd extract (2,5% ursolzuur, 1-2% eugenol): 300-600 mg 2x/dag
- Essentiële olie: topicaal (verdund), inhalatie – niet oraal (hepatotoxisch risico)
- Goed getolereerd. Bijwerkingen: zeldzaam, maagklachten, verlaging bloedsuiker
- Contra: zwangerschap (emmenagoog), borstvoeding, operatie (stop 2 wkn), bloedverdunners, diabetesmedicijnen, schildkliermedicijnen
