Een heparine-lock (heplock, saline-lock) is een korte katheterverlenging (meestal 2-5 cm) met een injectieport (needleless connector), geplaatst in een perifere vene, gefixeerd met pleister/verband. Het biedt veneuze toegang zonder continue infusie – ideaal voor intermitterende medicatie, bewaking of noodsituaties.

Hoe het werkt

• Na plaatsing: flush met 0,9% NaCl (5-10 mL) + heparine (10-100 IE/mL, 2-5 mL) om trombose in de catheter te voorkomen. Let op: de lock bevat geen heparine tenzij geflushd.
• Voor iedere medicatietoediening: aspireren (bloedterugloop controleren), flush NaCl, medicatie (push of infusie), flush NaCl, flush heparine.
• Flush-frequentie: elke 8-12 uur bij ongebruik, of per protocol.

Voordelen

• Minder pijn/venepuncties (1x plaatsen, dagenlang gebruiken).
• Snelle toegang bij noodgevallen (epidurale, keizersnede, postpartum bloeding).
• Patienteslapen ongestord (geen pomp, geenポール).
• Kostenbesparend vs. herhaalde IV-toegang.

Plaatsing & tijdslijn

Plaatsing: 2-5 minuten (ervaren verpleegkundige). Moeilijke venezen (rollen, diep, sclerotisch) duren langer. Ultrasound-geleid verbetert succes. Vervang elke 72-96 uur (CDC-richtlijn) of bij complicaties.

Risico's & complicaties

• Infectie (CRBSI): dagelijkse inspectie (roodheid, zwelling, pijn, purulente afscheiding, koorts).
• Trombose/flebitis: pijn, harde snoer, zwelling arm.
• Infiltratie/extravasatie: weefselschade (vooral vesicanten).
• Occlusie: flush niet mogelijk → alteplase (tPA) 1-2 mg instillen, 30-120 min wachten.
• Gecontamineerde heparine (2008 crisis): oversulfeerd chondroitinesulfate in plaats van heparine → anafylaxie, hypotensie, overlijden. Alleen gefarmaceuteerd, geteste heparine gebruiken.

Speciale situatie: zwangerschap/bevalling

Standaard bij induktie, epidurale vraag, risicofactoren (eerdere PPH, meervoudige zwangerschap, macrosonie). Bevat geen heparine tenzij indicatie (trombofilie, mechanische klep).