Transcendente Meditatie (TM), ontwikkeld in de jaren vijftig door Maharishi Mahesh Yogi, is een vorm van mantra-meditatie. De beoefenaar zit stil en herhaalt een enkel woord of zinsdeel (mantra) om de geest te richten en het lichaam te kalmeren. Onderzoek naar TM toont zowel positieve als negatieve effecten.

Onmiddellijke effecten

Het directe effect van TM is diepe ontspanning. Volgens Hilary B. Weiss van Vanderbilt University rapporteren beoefenaars vaak 'innerlijke rust en bewustzijn' tijdens het mediteren. Na de sessie dragen ze een gevoel van rustgevende alertheid mee in hun dagelijkse bezigheden. TM kalmeert het sympathische zenuwstelsel, haalt de geest weg van de commotie en zorgen van het leven, en doet bloeddruk, ademhalingsfrequentie en hartslag dalen naar een normaal niveau.

Cardiovasculaire effecten

Verschillende studies rapporteren voordelen voor het hart en de bloedvaten. Een studie gepresenteerd op de jaarlijkse bijeenkomst van de American Heart Association (2009) toonde aan dat patiënten met een hartaandoening die TM beoefenden, 47% minder hartaanvallen, beroertes en plotselinge sterfgevallen hadden gedurende de negenjarige studeduur. Studies tonen ook aan dat TM zowel de systolische als diastolische bloeddruk verlaagt, de opwinding van het sympathische zenuwstelsel reduceert, en mogelijk helpt het cholesterolgehalte te verlagen (volgens een doctoraalstudie aan de Maharishi School of Management).

Emotionele en psychologische effecten

Studies van de Maharishi School of Management wijzen op verhoogde creativiteit, betere focus, minder depressie en efficiënter gebruik van hersenreserves. Misschien wel het bekendste voordeel is de werking als tegengif tegen stress. Een studie onder Amerikaanse veteranen van Operation Enduring Freedom en Operation Iraqi Freedom met Posttraumatische Stressstoornis (PTSS) toonde een afgenomen stressniveau en een verhoogde kwaliteit van leven bij degenen die TM leerden.

Negatieve effecten

Niet alle TM-effecten zijn positief. Een metastudie in het International Journal of Psychotherapy vermeldt mogelijke negatieve bijwerkingen. Sommige beoefenaars rapporteerden geen ontspanning, maar juist stress, angst en paniek. Anderen ervoeren gevoelens van ontkoppeling met de realiteit (tijdens of na de meditatie), verhoogde depressie of minder motivatie. Deze problemen kwamen niet alleen bij beginners voor, maar ook bij ervaren mediteerders; sommigen gaven aan dat de effecten tot 105 maanden aanhielden.