Wanneer is bloeddruk "te laag"?

Definitie: Systolisch ≤90 mmHg of diastolisch ≤60 mmHg met symptomen (duizeligheid, syncope, vermoeidheid, verwardheid, wazig zien, buikpijn, koorts). Asymptomatische lage BP bij gezonde jonge vrouwen/atleten: geen behandeling nodig.

Stap 1: Oorzaak zoeken & behandelen (causaal)

Oorzaak	Actie
Uitgedroogd	Meer drinken (water, elektrolytdranken), ORS bij diarree/braken.
Medicamenteus	Antihypertensiva, diuretica, α-blokkers, antidepressiva, Parkinson-medicatie, PDE5-remmers → arts: dosering/tijdstip/switch.
Endocrien	Addison (cortisoltekort), schildklieronderfunctie, hypopituitarisme → hormoonsubstitutie.
Diabetes	Autonome neuropathie, postprandiale hypotensie → kleine maaltijden, laag GI, compressiekousen.
Hartincompetentie	Bradycardie, valvulopathie, tamponade → cardioloog.
Sepsis/anaphylactic shock	Acute ICU zorg.

Stap 2: Algemene niet-medicamenteuze maatregelen

• Hydratatie: 2-3 L water/dag (tenzij hart/nierfalen). Sportdranken met Na+/K+.
• Natrium: Meer zout (arts goedkeuring!), sojasaus, bouillon, gezouten noten. Doel: 3-5 g NaCl/dag (vs normaal <5-6g).
• Compressiekousen: Klasse 1-2 (18-30 mmHg), kniehoog of dijhoog. Verbeteren veneuze terugkeer, voorkomen pooling. Dragen bij opstaan, uitkleden voor slapen.
• Kleine, frequente maaltijden: Laag koolhydraat → voorkomt postprandiale hypotensie (insulinepiek → vasodilatatie).
• Langsam opstaan: Eerst zitten, dan staan. Gegenereuze manoeuvres (kruisen benen, spieren spannen).
• Hoofdeind bed omhoog: 10-15 cm (blokken onder poten) → ↓ nachtelijke diurese, ↑ ochtend BP.
• Alcohol vermijden: Vasodilatatie, diurese.
• Cafeïne: 1-2 koppen koffie/thee → tijdelijke BP stijging (10-15 mmHg, 1-2u).

Stap 3: Medicamenteuze opties (alleen op recept, specialist)

• Fludrocortison (Florinef®): Mineralocorticoïde → natriumretentie, volume-expansie. Start 0,1 mg/dag, titreren tot 0,3 mg. Monitoring: K+, BP, oedeem, gewicht.
• Midodrine (Gutron®): α1-agonist → vaatvernauwing. Korte halfwaardetijd (2-3u). Dosis: 2,5-10 mg 3x/dag (laatste dosis vóór 18u → supine hypertensie risico). Monitoring: liggende BP.
• Droxidopa (Northera®): Noradrenaline precursor (neurogene orthostatische hypotensie).
• Pyridostigmine: Verstigert ganglionaire transmissie (orthostatische hypotensie).

Stap 4: Monitoring & follow-up

• Dagboek: BP (ochtend/avond/na opstaan/na maaltijd), symptomen, medicatie, vochtinname, activiteit.
• Regelmatig artscontact: dosisaanpassing, lab (Na, K, creatinine, cortisol).
• Doel: Symptoomvrij, functioneel, geen supiene hypertensie (>180/110 liggend).

Conclusie

Hypotensie behandelen begint met oorzaak vinden. Meestal voldoende: vocht, zout, compressiekousen, kleine maaltijden, langzaam opstaan. Medicatie (fludrocortison, midodrine) voor therapieresistente gevallen alleen onder specialistische begeleiding. Zelfmedicatie met zoutpilletjes of licorice (zoethout) is gevaarlijk (hypokaliëmie, hartfalen).