Acute fase (eerste 48-72 uur): KOELEN

Jichtaanval = acute inflammatie → vasodilatatie, oedeem, pijn. Kou:

• Vasoconstrictie → minder oedeem, minder inflammatoire mediatoren.
• Analgesie: verdooft zenuwuitlopers.
• Metabolisme↓ → minder enzymatische schade.

Protocol: IJspak (handdoek ertussen) 15-20 min, elke 2-3 uur, eerste 3-4 dagen. Nooit direct op huid.

Subacute/fase herstel (na 72 uur): VERWARMEN

Inflammatie daalt, stijfheid/spierspanning domineren. Warmte:

• Vasodilatatie → verbeterde circulatie, afvoer inflammatoire producten.
• Spierontspanning, verminderde stijfheid.
• Betere gewrichtsmobiliteit.

Protocol: Warmtepak/kompressen/zandzak 15-20 min, 3-4x/dag. Of warm bad (38-40°C) met Epsomzout (Mg-absorptie).

Waarom warmte in acute fase gevaarlijk is

• Verergerd oedeem, pijn, inflammatie.
• Kan uitbreiding van infectie bevorderen (bij septic arthritis differentiaal).

Gecombineerd protocol (praktisch)

1. Dag 1-3: Alleen kouwen.
2. Dag 4-7: Afwisselen kou (acute pijnpiek) / warmte (stijfheid 's ochtends).
3. Vanaf dag 7: Voornamelijk warmte + bewegingsoefeningen.

Medicamenteus (altijd parallel)

• NSAID's (naproxen, ibuprofen, indometacine) – eerste keus.
• Colchicine laagdosisch (0,5 mg 2-3x/dag).
• Corticosteroïden (intra-articulair of oraal) bij contra-indicatie NSAID/colchicine.
• Uricaalverlaging (allopurinol/febuxostat) PAS na acute fase, met colchicine profylaxe.

Leefstijl tijdens aanval

• Rust gewricht (krukken bij onderste extremiteit).
• Hydratatie 3+ L/dag.
• Purine-arm dieet (geen organen, wild, sardelen, bier, vruchtzuckerige dranken).
• Alcohol: 0.

Onthoud: Kou = acute inflammatie. Warmte = stijfheid/herstel. Foutieve toepassing verergerd klachten.