Gezondheid en ziekte gezondheid logo
Ziekten en verwondingen

Oorparasieten bij mensen: mijten, teken, larven – symptomen en behandeling

Overzicht oorparasieten

Het oor is kwetsbaar: warm, vochtig, toegankelijk. Parasieten = organismen die gastheer schaden voor eigen voordeel. Echte parasieten voltooien levenscyclus op gastheer; roof-insecten (mijten, teken, vliegenlarven) zijn tijdelijk.

Belangrijkste soorten

1. Mijten (meest voorkomend)

  • Oormijt (Otodectes cynotis): Vooral honden/katten; zeldzaam bij mens. Intense jeuk, bruin-krullende afscheiding ('koffiebonen'), allergische reactie op faeces → pijn/zwelling.
  • Huisstofmijt / roetmijt: Allergie, geen echte parasitaire infectie.

2. Teken (Ixodes ricinus etc.)

  • Krabbelen in gehoorgang (warm, donker).
  • Beet: pijnloos, maar doorgeef vector voor *Borrelia burgdorferi* (Lyme), *Tick-borne encephalitis virus*, *Anaplasma*, *Babesia*.
  • Symptomen Lyme: erythema migrans (rond het oor/anders), later neuroborreliose (zenuwpijnen, verlamming, meningitis).

3. Vliegenlarven (myiasis)

  • Zeldzaam in NL; tropisch/subtropisch of bij verwaarlozing.
  • Vliegen leggen eieren in/wond/oor → larven (made) eten weefsel.
  • Soorten: *Chrysomya bezziana* (oude wereld schroefworm), *Dermatobia hominis* (menselijke botvlieg), *Oestrus ovis* (schaapskeutelvlieg).
  • Symptomen: pulserende pijn, beweging gevoeld, afscheiding, secundaire infectie.

4. Veevegel (Pediculus humanus capitis/corporis) – haarachtig

  • Kan in oorhaar/zijkleed zitten. Jeuk, beetreacties. Behandeling: permethrine/dimethicone lotion, kammen.

Diagnostiek

  • Otoscopie (verlichting, vergroting) → directe visualisatie.
  • Microskopie afscheiding (mijten, larven).
  • PCR op teken/biopsie (Lyme, bacteriële co-infecties).
  • Audiometrie bij verdenking op zenuwschade.

Behandeling

Preventie

  • Oorhygiene: niet diep schoonmaken (was beschermt).
  • Teken: DEET/icaridine, kleding, controle na buitenzijn.
  • Myiasis: wonden bedekken, vliegengauze, hygiëne.
  • Dieren: regelmatig ongediertebestrijding (spot-on).

Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win

ParasietBehandeling
MijtenTopicaal: permethrine 5% crème, ivermectine 1% crème, of azelaïnezuur. Soms oraal ivermectine 200 µg/kg herhalen na 1 wk. Oor schoonmaken (suction) door KNO.
TekenDirect verwijderen (tekenbijter/pincet, rechtop trekken, niet draaien/knijpen). Desinfecteren. Observatie 30 dagen op erythema migrans. Profylactisch doxycycline 200 mg enkelvoudig binnen 72u bij hoge risico (teken >24-36u vastgezet, endemisch gebied).
Larven (myiasis)KNO: verwijdering larven (suction, pincet, chirurgisch) + systemisch ivermectine/albendazol + antibiotica bij superinfectie. Wondzorg.
VeevegelPermethrine 1% shampoo/lotion of dimethicone 4% (fysieke asfyxie). Herhalen dag 7-10. Kleding/beddengoed 60°C wassen.