Keelherpes, of orale herpes, is een infectie veroorzaakt door het herpes simplex virus (HSV). Meestal is HSV-1 de boosdoener, maar HSV-2 (meestal genitaal) kan via orale seks ook keelherpes geven. Het virus blijft na de eerste infectie latent in de zenuwganglia en kan heractiveren.

Symptomen

• Koortsblaasjes op/om de lippen, mond, tandvlees, keel, wangen
• Pijnlijke wratjes/ulcera in de mond en keel
• Griepachtige klachten: koorts, hoofdpijn, vermoeidheid, opgezwollen lymfeklieren
• Slikklachten, soms ademnood (zeldzaam)
• Eerste uitbraak: 2 dagen tot 3 weken na besmetting; herhalingen vaak milder

Overdracht

Via directe contact met besmette slijmvliesen/vocht: kussen, orale seks, delen bestek/tandenborstels. Ook zonder zichtbare blaasjes is overdracht mogelijk (asymptomatische virale uitscheiding).

Behandeling

Genezen kan niet, maar symptomen zijn te behandelen:

• Antivirale tabletten (aciclovir, valaciclovir, famciclovir) bij ernstige/veelvoudige uitbraken – op recept.
• Antivirale crèmes (aciclovir, penciclovir) – vrij verkrijgbaar, best vóór blaasjesvorming (tintelend stadium) aanwenden.
• Pijnstillers (paracetamol, ibuprofen), koelende mundspoelingen, zachte voeding.
• Dagelijkse lage dosis antivirale middelen kunnen frequentie uitbraken verminderen (op recept).

Preventie

Vermijd contact bij actieve blaasjes. Gebruik condooms/damsjes bij orale seks. Deel geen persoonlijke hygiëneartikelen. Was handen na contact met blaasjes.

Wanneer testen?

Bij twijfel over diagnose, frequent uitbraken (>6/jaar), of bij gecompromitteerde weerstand: huisarts kan PCR-swaab of bloedtest (antistoffen) doen.