Wat is conjunctivitis (roze oog)?
Ontsteking van de conjunctiva (het dunne, doorzichtige slijmvlies dat de binnenkant van het ooglid en de witte van het oog bedekt). Zeer besmettelijk. Hoofdsoorten bij peuters:
- Virale (meest vaak): Adenovirus, enterovirus, herpes simplex. Waterige afscheiding, rode ogen, vaak begint 1 oog → 2e oog. Meestal zelflimiterend (1-2 weken).
- Bacterieel: *S. pneumoniae, H. influenzae, M. catarrhalis, S. aureus*. **Geelgroene, purulente, lijmerige afscheiding**, ogen 'gekleefd' 's morgens. Meestal 2 ogen tegelijk.
- Allergisch: Seizoensgebonden (hooikoorts) / perennieel (stofmijt, dander). **Intense jeuk, waterige afscheiding, gezwollen oogleden, niezen.** Niet besmettelijk.
- Irritatief / Vreemd voorwerp: Zand, zeep, rook, chloor.
Herkenning: Viraal vs Bacterieel (Belangrijk voor behandeling)
| Kenmerk | Viraal | Bacterieel |
|---|
| Afscheiding | Waterig, sereus | Purulient (geel/groen), lijmerig, 'gekleefd' ogen |
| Ogen betrokken | Vaak 1 → 2 | Meestal 2 tegelijk |
| Jeuk | Matig | Minder / pijn |
| Lymfekliere (pre-auriculair) | Vaak gezwollen/pijnlijk | Zelden |
| Concomitant | Verkoudheid, keelpijn, koorts | Otitis media (H. flu), sinusitis |
| Duur | 7-14 dagen | Onbehandeld: 7-10d. Behandeld: 2-3d verbetering. |
Behandeling
Bacteriëel: Antibiotica (Zalf 1e keus bij peuters)
- Chlooramfenicol 1% zalf (oogzalf): 3-4x/dag 5-7 dagen. Breedspectrum, goedkoop, goed verdraagd. **Zalf > Druppels:** blijft langer in conjunctivale zak, minder systemische absorptie, minder pijn bij toedienen. *Let op: zalf geeft tijdelijk wazig gezicht (~20 min).*
- Alternatieven: Fusidinezuur 1% gel/zalf, Ofloxacine 0.3% druppels (quinolon - reserve), Ciprofloxacine.
- Voltooien cursus! Zelfs als symptomen verdwenen (preventie resistentie/recidief).
Viraal: Ondersteunend, geen antibiotica
- Koude/warme compressen (voorkeur ouders/patient) 3-4x/dag 5-10 min → verlichting.
- Kunsttranen (preservatiefrij) → comfort.
- Streng hygiëne (zie preventie).
- Herpes simplex (dendritisch ulcus op fluoresceïne): **Aciclovir 3% oogzalf 5x/dag + oraal aciclovir** → spoed oogarts.
Allergisch: Antihistaminica / Mastcelstabilisatoren
- Oral (cetirizine, loratadine) + Topicaol (azelastine, olopatadine, ketotifen, lodoxamide, cromoglicinezuur).
- Allergeen vermijden.
Symptomatische verlichting (Alle types)
- Warme washandje op gesloten ogen 5-10 min, 3-4x/dag (ontkrusting, comfort).
- Geen roken in de buurt van kind.
- Handen wassen, handen wassen, handen wassen (water + zeep of alcoholgel).
Preventie van verspreiding (Heel besmettelijk!)
- Kind thuis houden uit kinderopvang/school **tot 24u na start antibiotica (bacterieel) OF zolang afscheiding aanhoudt (viraal/allergisch).** Richtlijnen verschillen; raadpleeg GGD/kinderopvang.
- Eigen handdoek, washandje, kussenhoes. Dagelijks wassen 60°C.
- Geen delen handdoeken/kleding met besmette.
- Geen contact met andere kinderen met roze oog.
- Contactlenzen: niet dragen tijdens infectie. Oplossing/etui vervangen.
Wanneer direct naar huisarts/oogarts?
- Nieuwgeborene (<4 weken) met rode oog/afscheiding → **Spoed (Neonatale conjunctivitis: Chlamydia, Gonorroe, Herpes - blindheid risico).**
- Ernstige pijn, fotofobie, visusvermindering, vaste pupil, hoofdpijn.
- Koorts >39°C, ziektegevoel.
- Geen verbetering na 2-3 dagen antibiotica (bacterieel) of verergering.
- Verdacht op vreemd voorwerp in oog.
Conclusie
Roze oog bij peuters is meestal virale of bacteriële conjunctivitis. **Afscheidingskleur (waterig vs purulient) is de beste klinische scheider.** Bacterieel = oogzalf (chlooramfenicol) 5-7 dagen. Viraal = ondersteunend, hygiëne, geduld. Allergisch = antihistaminica. **Hygiëne (handen wassen, eigen textiel) is de sleutel tot preventie van verspreiding.** Nieuwgeborenen = altijd spoed.
