PSA (Prostate Specific Antigen)

Eiwit geproduceerd door prostaat. Verhoogd bij prostaatkanker, BPH (goedaardige vergroting), prostatitis, ejaculatie, fietsen, cystoscopie. Medicijnen kunnen waarden verlagen of verhogen → valse negatieve/positieve resultaten.

Medicijnen die PSA verlagen (valse veiligheid)

Medicijn	Indicatie	Effect
Finasteride (Proscar/Propecia)	BPH / androgene alopecia	PSA ~50% lager na 6-12 mnd. Corrigeer: vermenigvuldig met 2.
Dutasteride (Avodart)	BPH	PSA ~50% lager. Corrigeer: x2.

Medicijnen die PSA kunnen verhogen

• Cyclofosfamide (hoge dosis, chemotherapie)
• Methotrexaat (immunosuppressief, chemotherapie)
• Testosterontherapie kan PSA stijgen.

Indirecte invloed

• Viagra (sildenafil) / Cialis (tadalafil): bevorderen seks → ejaculatie → tijdelijke PSA-stijging (max 48u). Advies: 48u onthouding voor PSA-afname.

Praktisch advies

• Informeer huisarts/urolog altijd over alle medicijnen (recept, ZZP, supplementen).
• Geen medicijnen zelf stoppen voor PSA-test.
• Interpreteer PSA in context: leeftijd, prostaatvolume, eerdere waarden, medicatie, DRE (digitaal rektale exploratie).