Een gehoortest (audiometrie) meet het drempelgehoor voor tonen (frequenties 125-8000 Hz) en spraak. Resultaten worden uitgezet in een audiogram. Levensleeftijd beïnvloedt interpretatie, maar de definitie van 'normaal gehoor' is leeftijdsonafhankelijk.

Wat is normaal gehoor?

• Drempelwaarde: -10 dB HL tot +20 dB HL (volgens ISO 8253/ANSI).
• In de praktijk: 0 tot 25 dB HL wordt als normaal beschouwd voor alle leeftijden.
• Kinderen: strenger norm (≤15-20 dB HL) vanwege taalontwikkeling.

Audiogram uitleggen

• X-as (horizontaal): frequentie (tonhoogte) in Hz: 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000, 8000 Hz. Spraakgebied: 500-4000 Hz.
• Y-as (verticaal): intensiteit (luidheid) in dB HL. Boven = zacht, onder = luid.
• Symbolen: O = rechteroor (luchtgeleiding), X = linkeroor (luchtgeleiding), [ / ] = beengeleiding.

Leeftijdsgerelateerde patronen

Kinderen & jongvolwassenen (0-30 jaar)

• Drempels dicht bij 0 dB HL (uitstekend gehoor).
• Let op: geluidoverbelasting (hoofdtelefoons, festivals, gaming) → vroege hoogfrequente schade (4-6 kHz 'notch').
• Jaarlijkse screening bij risicogroepen (muzikanten, bouw, fabriek).

Volwassenen 30-50 jaar

• Meestal nog binnen normaal bereik (0-20 dB HL).
• Eerste leeftijdsgerelateerde veranderingen (presbyacusis) starten ~40-50 jaar: hoge frequenties dalen eerst.

50-65 jaar (Babyboomers)

• Typisch: hoogfrequente zenuwdoofheid (presbyacusis). Drempels 2000-8000 Hz: 20-40 dB HL.
• Spraakbegrip in ruis achteruit (cocktailparty effect).
• Jaarlijkse gehoortest aanbevolen vanaf 50-55 jaar.
• Medicijnen (ototoxisch: aminoglycosiden, cytostatica, loopdiuretica, hoge dosis aspirine) + comorbidity (diabetes, CVD) versnellen verlies.

65+ jaar

• Presbyacusis progressieert: drempels 1000-4000 Hz 30-55 dB HL (matig), >55 dB (ernstig).
• Snelle progressie = waarschuwing voor overige oorzaken (Meniere, auto-immuun, tumor, vasculair).
• Hoortoestelindificatie bij drempels >35-40 dB in spraakgebied + communicatieklachten.

Screening vs. diagnostiek

• Pasgeborenen: OAE (otoacoustic emissions) / AABR (automatische ABR) – pass/refer.
• Schoolkinderen: pure tone screening 1000, 2000, 4000 Hz op 20-25 dB HL – pass/refer.
• Volwassenen: vragenlijst (HHIE-S) + eventueel tonale screening. Diagnostische audiometrie bij klachten/risico.

Speciale situaties: 'normaal' audiogram maar klachten

• Verborgen gehoorschade (hidden hearing loss): synaptopathie (zenuwvezels cochlea) – normaal audiogram, slecht spraak-in-ruis. Diagnose: extended high-frequency audiometrie, ABR, speech-in-noise tests.
• Auditieve verwerkingsstoornis (AVS/APD): normaal perifeer gehoor, centrale verwerkingstoornis.
• Tinnitus / hyperacusis: kan bij normaal audiogram voorkomen.

Advies: Gehoorbescherming dragen bij luid lawaai (>80 dB). Jaarlijks controleren vanaf 50 of bij risico. Vroegtijdige interventie (hoortoestel) bewaart cognitieve functie en kwaliteit van leven.