Oorlelpijn wordt vaak genegeerd, maar kan wijzen op onderliggende aandoeningen. De oorlel is rijk aan zenuwen, bloedvaten en kraakbeen – gevoelig voor temperatuur, trauma en allergieën.

1. Raynauds fenomeen (primaire/secondaire)

Vasospasme van digitale/orele arteriën door kou of stress. Vingers/tenen/neus/oren worden wit → blauw (cyanose) → rood (reactieve hyperemie). Pijn, tinteling, gevoelloosheid. Primaire vorm: goedaardig, jonge vrouwen. Secondaire: geassocieerd met sclerodermie, SLE, reumatoïde artritis, vibratie-werk.

2. Perniosis (winterhanden/-oren)

Perniose = abnormale reactie op kou (niet bevriezing). Rode, jeukende, zwelende plekken op oren/vingers/neus. Jeuk → kraken → infectierisico. Oorzaak: snel herwarmen na kou → endotheelschade, vloeistofextravasatie. Behandeling: langzaam warmen, calciumantagonisten (nifedipine) bij recidief, vermijd roken/cafeïne.

3. Metaalallergie (nikkel, goud, platina)

Contactallergie type IV (uitslaande). Oorlelzwelling, rode vlekken, vescikels, korstjes, pijn. Knobbel = granuloma. Behandeling: oorbel verwijderen, hypoallergene materialen (titaan, niobium, chirurgisch staal 316L, PTFE), topicale corticosteroïden. Bij granuloma: excisie.

4. Piercing-infecties

Meestal door Staphylococcus aureus / Pseudomonas. Rode, warme, pijnlijke oorlel, purulente afscheiding, koorts. Oorzaak: onhygiënische piercing, slechte nasorg, allergie. Behandeling: zoutwatercompressen, topicale/orale antibiotica, eventueel piercing tijdelijk verwijderen. Kraakbeeninfectie (chondritis) = acute HNO-noodzaak.

Preventie & algemene adviezen

• Bescherm oren tegen extreme kou (muts, oorbeschermers).
• Kies hypoallergene sieraden (getest op nikkelvrij).
• Piercing alleen door gediplomeerde piercer, strikt nasorgprotocol (zoutwater 2x/dag, niet aanraken, niet draaien).
• Bij persistent pijn/zwelling: huisarts/HNO/dermatoloog.