~3% van de voldragen baby's ligt in stuitligging (poepje naar beneden, hoofd naar boven). Dit maakt vaginale bevalling moeilijker, pijnlijker en risicovoller. Veel vrouwen kiezen voor geplande keizersnede. Opties voor pijnbestrijding en keren.

1. Probeer de baby te keren (voor de bevalling)

• Oefeningen: bekkenkanteling (op handen/knieën, rug hol/hollow), zwangerschapsyoga. Soms effectief.
• Externe versie (ECV): gynaecoloog duwt baby via buik in kopligging. Slaagspercentage ~50-60%. Risico's: placenta-afscheiding, vruchtwaterbreuk – dus in ziekenhuis.
• Webster-techniek (chiropractiek): corrigeert bekkenuitlijning, ontspant baarmoederligamenten. Studies: 75-95% succes (J Manipulative Physiol Ther 2002: 82%).

2. Vaginale bevalling met stuitligging: pijnbestrijding

• Natuurlijk: ademhaling, visualisatie, hypnobirthing, massage, aromatherapie, doula. Positie: op handen/knieën, zijliggend, hocking – helpt baby draaien.
• Medicaal: epiduraal (ruggenprik) = goudstandaard. Verlicht pijn effectief, vereist voor eventuele spoedkeizersnede.

3. Risico's en besluitvorming

• Koordvoorval (koord voor baby) → acute keizersnede.
• Hoofd klemt → traumatische bevalling, risico op letsel baby/moeder.
• Bespreken met verloskundige/gynaecoloog: maak een bevallingsplan met scenario's.

Na de bevalling

Herstel na keizersnede: 6 weken. Na vaginale stuitbevalling: meer risico op scheuren, bloedverlies. Kraamzorg en fysiotherapie bekkenbodem essentieel.