Waarom Tempelpijn bij Oorontsteking?
De oor-, kaak- en tempelgebieden delen zenuwen (n. trigeminus, n. vagus, n. glossopharyngeus), spieren en bloedvaten. Ontsteking/zwelling in het oor (mediaan of extern) oefent druk uit op deze gedeelde structuren → uitstraling naar tempel, kaak, nek.
Soorten oorontstekingen die tempelpijn geven
- Otitis media (binnenoorontsteking): Vloeistof achter trommelvlies → drukpijn, uitstraling naar tempel/kaak. Vaak na verkoudheid. Kinderen > volwassenen.
- Otitis externa (gehoorgangontsteking / zwimmersoor): Bacteriële/schimmelinfectie gehoorgang. Pijn bij aanraak oor, kaakbeweging. Kan naar tempel uistralen.
- Mastoïditis: Zeldzame, ernstige complicatie van otitis media. Infectie mastoïde botbeentjes. Achter oor zwelling, roodheid, oor staat af. Acute huisarts/SEH.
- Eustachische buisdysfunctie: Drukverhoogding middenoor, pijn bij hoogteverschil/verkoudheid.
Behandeling per oorzaak
Bacterieel (otitis media, externa, mastoïditis)
- Antibiotica (amoxicilline 1e keus, alternativum bij allergie).
- Oordruppels met antibioticum/corticosteroïde (alleen bij intact trommelvlies!).
- Pijnstilling: paracetamol + ibuprofen (afwisselend).
Viraal (griep, RSV, adenovirus)
- Symptomatisch: pijnstilling, hydratatie, rust.
- Griepvaccin preventief.
- Immuunstimulerende middelen (echinacea, zink) bewijs zwak.
Chronisch / terugkerend
- Oorbuizen (grommets) bij kinderen met recidiverende otitis media / vocht achter trommelvlies >3 mnd.
- Adenoïdectomie bij hypertrofie adenoïden.
Alternatieve diagnoses voor tempelpijn (differentiaal)
- TMD (temporomandibulaire dysfunctie): Kaakklachten, knakken, pijn bij kauwen, uitstraling naar tempel/oor. Tandarts/kaakchirurg.
- Spanningshoofdpijn / migraine: Bilateraal bandgevoel / eenzijdig pulsierend, fotofobie, misselijkheid.
- Temporal arteritis (giant cell arteritis): >50j, nieuwe hoofdpijn, schouders/heuppijn (PMR), kaauwpijn, visusstoringen. Medische urgentie (corticosteroïden direct, bioptie).
- Sinusitis maxillaris/frontalis: Drukpijn wangen/voorhoofd, verergering bukken.
Wanneer direct naar huisarts / SEH?
- Tempelpijn + duizeligheid, verwardheid, spraakstoornis, halfzijdige zwakte → mogelijke intracraniële extensie / CVA.
- Oor staat af, rode zwelling achter oor (mastoïditis).
- Plotselinge gehoorverlies.
- Koorts >39°C, ernstig ziektegevoel.
- Pijn onbeheersbaar met standaard pijnstillers.
Preventie
- Goede oorhygiëne: geen wattenstaafjes, oordopjes bij zwemmen, drooghouden.
- Roken stoppen (verhoogt risico otitis media kinderen via passief roken).
- Vaccinaties: pneumokokken, Hib, griep (kinderen/risicogroepen).
- Snel behandelen verkoudheid/neusklachten (neusspray max 7 dagen) → Eustachische buis open houden.
