Meer dan 200 virussen (rhinovirus, corona-, RS-virus, enz.) veroorzaken verkoudheden; rhinovirus is meest frequent. Griep wordt veroorzaakt door influenza A, B en C (A en B geven klinische griep). Influenza muteert snel → elk jaar nieuw vaccin.

Transmissie

Via druppels in de lucht (hoesten/niezen) en besmette oppervlakken (deurklinken, speelgoed). Virussen overleven:

• Op handen: verkoudheid ≥2u, griep 2u.
• Op objecten: verkoudheid tot 1 dag, griep 2-8u.
• Incubatie griep: 18-72u, afhankelijk van virusbelasting.
• Meest besmettelijk: eerste 2-4 dagen.

Hoger risico

Stress, slaaptekort, roken, slechte voeding, zware training verzwakken afweer. Immuungecompromitteerden (chemokuur, steroïden, leukemie, aangeboren defecten) lopen meer en ernstigere infecties op.

Griepvaccinatie

• Ingeactiveerd virus → antilichamenproductie.
• Alleen effectief tegen de stam in het vaccin (jaarlijkse aanpassing).
• Shot of neusspray (FluMist, levend vaccin → meer beperkingen).
• Aanbevolen 2-49 jaar. Contra-indicaties: eiallergie, Guillain-Barré, zwangerschap, astma, immuungecompromitteerd.
• Immuniteit na ~2 weken.
• Omringing van ouderen vaccineren beschermt hen indirect (cocooning).

Antivirale profylaxe

Oseltamivir (vanaf 3 maanden) en zanamivir (vanaf 5 jaar) voor hoogrisicogroepen. Resistentie kan ontstaan – arts raadplegen.