De oksel is een gevoelige zone met haren, zweetklieren en **lymfeklieren**. Pijn/gezwel is meestal onschuldig, maar kan op ernstige aandoeningen wijzen.

Veelvoorkomende, onschuldige oorzaken

• Huiduitslag/irritatie: scheren, deodorant, wasmiddel → contacteczeem. Oplossing: schuimgel, scherapparaat wisselen, niet-antiperspirant deodorant.
• Cyste/abces: uit een haarzak/sebaceuze klier. Pijnlijke bol, soms openbarstend. Behandeling: antibiotics, soms incisie (arts).
• Schimmelinfectie (intertrigo): warm, vochtig, rood, schilferig. Antischimmels crème/poeder.

Redenen voor zorgen: lymfeklieren

• Lymfeklieren filteren lymfe, bevatten witte bloedcellen.
• **Vergrote, pijnlijke lymfeklier** = reactie op infectie (lokale of systeem: griep, mononucleose, HIV, TB).
• Lymfadenitis: geïnfecteerde lymfeklier → rode strepen, koorts, ziek zijn → **antibiotica nodig**.
• Maligniteit: harde, **niet-pijnlijke**, vastzittende klier → kan metastase zijn van borstkanker, lymfoom, melanome. **Altijd laten onderzoeken**.

Wanneer naar de huisarts?

• Klier > 1 cm, **niet pijnlijk**, hard, vastzittend, > 2-4 weken aanhoudend.
• Klier met rode strepen, koorts, ziektegevoel (lymfadenitis).
• Ongewichtsverlies, nachtelijke zweten, vermoeidheid.
• Eenzijdig gezwel zonder duidelijke oorzaak.

Huisarts voelt, eventueel echo/biopsie/verwijzing. Vroeg detectie borstkanker/lymfoom = levensreddend.