Rugpijn is universeel: 20% heeft op elk moment klachten, 40% vorig jaar, 80% ooit in het leven. Beperkingen door rugpijn zijn cultureel bepaald (invaliditeit is westerse fenomeen). Een gestructureerde klinische evaluatie houdt rekening met vier categorieën:

1. Niet-specifieke (aspecifieke) lage rugpijn

Meest voorkomend. Positioneel: beter liggen, erger met activiteit. Belangrijk: verergerd bij zitten of staan? Dit helpt bij differentiaaldiagnose (discogeen vs facetogeen).

2. Mogelijk ernstige pathologie (red flags)

Rugpijn +: kankeranamnese, gewichtsverlies, infectie, koorts, trauma; nieuwe lage rugpijn <16 of >50 jaar; osteoporose/sterroïdegebruik. → Directe medische evaluatie.

3. Rugpijn met neurologisch deficit

Beenzwakte, sensorisch verlies, reflexvermindering, blaas/darmdysfunctie → mogelijke zenuwcompressie (cauda equina = spoedgeval).

4. Niet-spinale rugpijn

Pijn op vaste locatie, ongeacht lichaamshouding (zitten/staan/liggen) → suggestie van viscerale oorzaak (buik/bekkenorganen).

Functionele beperkingen (disability assessment)

Focus op wat de patiënt wel/niet kan: bewegingsbereik, kracht, uithoudingsvermogen, balans, beenkracht, lopen, ADL (wassen/aankleden), slaap, sociaal leven, werk.

Deze categorisering leidt tot gerichte diagnostiek, realistische prognose en gepaste behandeling.