Prevalentie en ontstaanswijze

Een van de meest voorkomende erfelijke aandoeningen (exacte prevalentie onbekend, waarschijnlijk overschat). Zeldzaam bij zuigelingen; na 2e levensjaar daalt lactaseproductie, versnelt in puberteit. Ernstiger bij Afro-Amerikaanse, Aziatische, Indiaanse, Latijns-Amerikaanse groepen. Meeste verdragen 12g lactose (1 kop melk) per keer zonder klachten.

Secundaire lactose-intolerantie

Oorzaak: schade aan dunne darm door ziektes (PDS, Crohn, HIV), medicijnen (tetracycline), alcohol. Lactase-productie gedaald door beschadigde slijmvliescellen.

Acute darminfecties

Virale/bacteriële gastro-enteritis → tijdelijke lactase-daling (eerste enzym dat verdwijnt, laatste dat herstelt). Na herstel: langzaam zuivel opbouwen.

Straling/chemotherapie

Vernietigen sneldelende darmcellen → tijdelijke intolerantie. Na behandeling: geleidelijk zuivel herintroduceren.

Ouderen

Lactase kan verder dalen >74 jaar, zelfs bij eerdere tolerantie. NIH: bewijs voor leeftijdsgerelateerde daling is beperkt; meer onderzoek nodig.

Praktisch advies

Diagnose: klinisch of waterstofademtest. Management: kleine porties zuivel over de dag, calciumbewaking, niet onnodig strikt dieet. Werk met huisarts/diëtist.