Pancreatitis = ontsteking alvleesklier. Acuut (plotseling, herstelt) of chronisch (blijvende schade). Vroege herkenning = betere uitkomst.

Hoofdsymptoom: BUikpijn

• Lokalisatie: epigastrium (bovenbuik), vaak uitstraling naar rug (bandvormig).
• Karakter: plotseling heftig (acuut) OF geleidelijk opbouwend.
• Verergering na eten (vooral vet), liggen plat.
• Verlichting: voorover buigen, knielen (foetale houding).
• Duur: dagen.

Begeleidende symptomen

• Misselijkheid, braken (vaak niet verlichtend).
• Koorts, rillingen.
• Gevoelige, opgeblazen buik.
• Snelle hartslag, lage bloeddruk (schok).
• Verwardheid, irritabiliteit (ernstige gevallen).
• Gewichtsverlies ondanks eetlust (chronisch).

Oorzaken (80% van gevallen)

1. Galstenen: Blokkeren galweg → terugstroom sappen in alvleesklier. Vaker vrouwen >40.
2. Alcoholmisbruik: >5 jaar dagelijks zwaar drinken. Meest chronische pancreatitis.

Overig: trauma, medicijnen (azathioprine, diuretica, oestrogenen), hoge triglyceriden, ERCP, erfelijk (PRSS1, SPINK1), auto-immuun, onbekend.

Actie

Borst/buikpijn + braken + koorts = direct huisarts/spoed. Bloed: amylase, lipase (verhoogd), lever/nier, triglyceriden, calcium. Behandeling: nil per os, IV vocht, pijnstillers, antibiotica (alleen bij geïnfecteerde necrose), galsteenverwijdering (ERCP/cholecystectomie), alcoholstop.