MS = chronische neurologische aandoening (hersenen/ruggenmerg). Ontsteking + demyelinisatie door eigen immuuncellen (T/B-lymfocyten). Normaal beschermen ze tegen virussen/bacteriën/kanker; bij MS vallen ze zenuwcellen aan → myelinevernietiging. >400.000 patiënten VS, grootste oorzaak niet-traumatische neurologische invaliditeit jonge volwassenen. Diagnose meestal 20-50 jaar. Vaker vrouwen, Kaukasieren, noordelijk halfrond.

Ontsteking en demyelinisatie

Zenuwcellen lijken op elektrische kabels: myeline = isolatie. Zonder myeline: signalen onderbroken/vertraagd. Demyelinisatie = myelineverlies door ontsteking (immuuncellen). Ontsteking duurt weken → herstel myeline → functie herstelt. Gedemyeliniseerde uiteinden: geen functie + geen voeding → verdere schade.

MS-subtypes (ziekteverloop)

• Klinisch geïsoleerd syndroom (CIS): 1e neurologische gebeurtenis (bijv. opticusneuritis, gevoelsverlies, dubbel zien, balans). Suggereert risico op MS. MRI hersenen/wervelkolom schat risico.
• Relapsing-remitting MS (RRMS): Meest voorkomend. Periodieke terugvallen (activiteit) en remissies (rust). Terugval = nieuwe neurologische klachten (zwakte, gevoelloosheid, balans, gezicht). Remissie = rust, soms korte terugkeer oude klachten.
• Secundair progressief MS (SPMS): Langzame progressie na jaren RRMS. Symptomen verergeren geleidelijk (zwakte, lopen, hulpmiddelen). Dagelijkse taken worden uitdaging. Progressie bepalen over 6-12 maanden.
• Primaire progressief MS (PPMS): Progressie vanaf start, geen duidelijke terugvallen/remissies. Kan langzaam zijn, plateau mogelijk. Invaliditeit neemt toe.

Elke patiënt is anders; zelfs binnen categorieën verschilt verloop en therapierespons.