Zaadtikken zijn de larven van teken (Ixodes ricinus in Nederland). Ze zijn minuscuul (0,5-1 mm), zien eruit als kleine donkere stipjes en hechten zich aan de huid om bloed te zuigen. Hoewel ze minder ziekten overbrengen dan volwassen teken, kunnen ze nog wel Borrelia (Lyme) en andere pathogenen overdragen. Snelle, correcte verwijdering is cruciaal.

Stappenplan verwijdering

1. Identificeer: Gebruik een vergrootglas of telefooncamera met zoom. Zaadtikken hebben 6 poten (volwassenen 8).
2. Reinigingsvoorbereiding: Wassen met water en zeep of alcohol 70%.
3. Methode 1 – Pincet (beste): Gebruik een fijne, spits pincet (tekenpincet of oogbrauwpincet). Grijp de teek zo dicht mogelijk bij de huid (bij de monddelen), niet het lijf. Trek rechtop, gelijkmatig, zonder te draaien of te knijpen totdat de teek loslaat.
4. Methode 2 – Tekenkaart/haak: Schuif de haak onder de teek en hef op.
5. Methode 3 – Plakband (alleen als pincet niet lukt): Plak een stuk tape op de teek, druk zacht, trek scherp af. Minder betrouwbaar voor monddelen.
6. Nazorg: Controleer met vergrootglas of monddelen (zwart, klein) in de huid zitten. Zo ja: pincet eruit, of arts laten verwijderen. Desinfecteer beetplek (alcohol, jodium, chlorhexidine). Handen wassen.
7. Bewaar de teek: In gesloten potje/bijsluiter met datum/locatie, voor eventuele PCR-test bij klachten.

Wat NIET te doen

• Vet, vaseline, nagellak, alcohol, ether, brandend lucifer, zeep op de teek → teek kan terugspugen → meer pathogenen.
• Knijpen in het lijf → inhoud in wond.
• Draaien/schudden → monddelen breken af.
• Wachten tot volgezogen → risico overdracht stijgt met tijd (meestal >24u voor Lyme).

Opvolging

Observeer beetplek 3 maanden: rode ring (erythema migrans), vliegtuigvormig uitleggen, koorts, spier/pijn, neurologische klachten. Bij twijfel: huisarts. Profylactische antibiotica na zaadtekenbeet is in NL niet standaard (anders dan volwassen teek >24u).

Benodigdheden

• Fijne pincet (tekenpincet)
• Alcohol 70% / jodium / chlorhexidine
• Vergrootglas
• Plakband (reserve)
• Potje/bijsluiter voor teek
• Handen wasgelegenheid