Lipiden – beter bekend als vetten – hebben een slechte reputatie, maar zijn essentiële macronutriënten die energie leveren en cruciale functies in het lichaam vervullen. Ze zitten in voedsel zoals avocado's, vis, noten, zaden, zuivel en granen.

Verschillende typen lipiden en hun rollen

Triglyceriden voorzien vetweefsel van structuur en dienen als energiereserve. Cholesterol is een bouwsteen voor celmembranen, steroïde hormonen en galzouten. Lipoproteïnen transporteren vetten en voedingsstoffen door het bloed. Fosfolipiden regelen de vochtbalans in cellen en vormen de dubbellaag van celmembranen.

Transport van vetoplosbare vitamines

Vetweefsel slaat vitamines A, D, E en K op. Cholesterol helpt deze vitamines op te nemen in de darmen en via het bloed te transporteren naar opslagplaatsen of plekken waar ze nodig zijn.

Cholesterolbeheer: HDL vs. LDL

HDL (goede cholesterol) haalt overtollig cholesterol uit de aderen, terwijl LDL (slechte cholesterol) er juist voor zorgt dat cholesterol zich ophoopt. Diëtisten adviseren 85% van de dagelijkse vetinname uit onverzadigde bronnen te halen om HDL te verhogen en hartziektes te voorkomen.

Energie en isolatie

Triglyceriden onder de huid en om organen vormen een isolerende laag die beschermt tegen koute en fysieke schokken. Elk gram vet levert 9 kcal op, wat vet een efficiënte brandstof maakt. Wel is glucose nodig om de vetverbranding in gang te zetten; zonder glucose breekt het lichaam spiereiwit af, wat het metabolisme verlaagt.

Beste bronnen van gezonde vetten

Plantaardige oliën, noten, zaden, peulvruchten, avocado's en vette vis (zoals zalm en makreel) zijn rijk aan onverzadigde vetten. De American Heart Association raadt aan deze voedingsmiddelen de voorkeur te geven boven verzadigde vetten uit vlees en orgaanvlees om hart- en vaatziekten en ontstekingen te voorkomen.