Diabetes (type 1 & 2) verhoogt risico op infecties, slechte wondgenezing, neuropathie (gevoelsverlies) en vaatproblemen. Een "kleine" brandwond kan snel uit de hand lopen. Elke brandwond bij diabetes = medische evaluatie indicatie.

Directe eerste hulp (voor artsbezoek)

1. Bron verwijderen: Kleding/juistelen losmaken (niet af trekken als vastgebakken).
2. Koelen: 15-20 minuten lauwkoort water (15-25°C). Geen ijs/ijskoud water → vaatvernauwing → slechtere perfusie.
3. Schoonmaken: Zachtjes met zeepvrij reiniger of zoutwater (0,9%). Geen alcohol, jodium, waterstofperoxide in wond – cytotoxisch.
4. Droog patten: Steriele gaas / schone doek. Niet wrijven.
5. Afdekken: Steriel gaasverband of speciaal brandwondverband (Mepitel, Jelonet, hydrocolloïde). Geen watten/vaseline gaze.

Waarom diabetes extra risico's geeft

• Neuropathie: Pijn niet goed gevoeld → diepere brandwond ontdekt.
• Micro/macroangiopathie: Slechte perfusie → langzamere genezing, hogere infectierisico.
• Immuundeficiëntie: Hoog glucose → leucocytenfunctie ↓, bacteriegroei ↑.
• Zwakke huidbarrière: Droge huid, scheurtjes, sneller beschadigd.

Wanneer DIRECT naar huisarts/spoed?

• Elke brandwond > 2 cm of dieper dan oppervlakkig
• Brandwond op voeten, handen, gezicht, gewrichten, perineum
• Tekenen infectie: rode rand, zwelling, warmte, pus, rode strepen, koorts
• Patiënt met HbA1c > 58 mmol/mol (7,5%), nierfalen, PAD, eerdere amputatie
• Onzeker over diepte/grootte

Wat de arts doet

• Diepte beoordelen (bladermeting, laser Doppler)
• Schoonmaken, debrideren (dood weefsel verwijderen)
• Geavanceerde verbanden (zilver, honing, hydrofiber, schuim)
• Antibiotica bij infectie (niet profylactisch)
• Verwijzing brandwondcentrum / diabetesvoetteam bij diepe/omvangrijke wonden
• Glucoseregulatie optimaliseren (insuline/pompen)

Thuiszorg na artsbezoek

• Verbandwissels per protocol (meestal 1-3x/week)
• Glucose strak regelen (doel 6-10 mmol/L voor genezing)
• Voeten dagelijks controleren (spiegel/bodem)
• Passende schoenen (diabetesschoenen/orthopedische maatwerk)
• Geen eigen experimenten (tandpasta, boter, honing, ui – alleen op artsadvies)

Bij diabetes: liever een keer te veel naar de huisarts dan een keer te weinig. Een kleine brandwond kan de start zijn van een amputatiecascade. Preventie (voetcontrole, schoenen, glucose) is de echte winst.