Amylase: sleutelenzym voor koolhydraatvertering

Geproduceerd door alvleesklier en speekselklieren. Begint bij kauwen, gaat door in dunne darm. Breekt koolhydraten (granen, noten, zaden, peulvruchten, groenten, fruit, zuivel) af → glucose = primaire brandstof.

Energieproductie

Glucose nodig voor spieractiviteit, met name sport. Lage bloedsuiker (hypoglycemie) → vermoeidheid, spierzwakte, flauwvallen, duizeligheid.

Cognitieve functie & stemming

Glucose = primaire brandstof hersenen → alertheid, leren, geheugen, examenprestaties. Ook betrokken bij neurotransmitters (serotonine, dopamine) → stemmingregulatie.

Type koolhydraat bepaalt effect

• Eenvoudig (wit brood, pasta, gebak, geraffineerde suikers): snelle afbraak → korte energiepiek → crash (insulinepiep).
• Complex (volkoren, zaden, noten, meeste groenten, geen zetmeelgroenten): langzamere afbraak → constant energieniveau, geen pieken/crashes.

Diagnostische waarde

Verhoogde amylase in bloed/urine → mogelijke pancreasziekte (pancreatitis, pseudocysten) of diabetische ketoacidose. Arts kan meten ter bevestiging.