Natuurlijke voorkomen en toevoeging

In groenten (spinazie, sla, bloemkool, bieten). Conserveermiddel/kleurstof in gerookt vlees. Effecten positief/negatief afhankelijk van context.

Vasodilatatie (goed)

Krachtige vasodilatator → ontspanning arteriewanden (Casey, Am J Physiol 2009). Omzetting → stikstofmonoxide (reguleert vaten). Opslagvorm NO in cellen. Dr. Gladwin (NHLBI): potentiële behandeling hersenaneurisma, hartaanval, pulmonale hypertensie, sikkelcelanemie.

Kankerverwekkend (risico)

Conserveert vlees (remt Clostridium botulinum). Nitriet + amines (eiwitrijk voedel) → nitrosamines (carcinoogeen). Stricte regulering nitrosamines + antioxidanten verlicht effect (Scanlan, Linus Pauling). Beperk inname vleeswaren. Combineer met vit C/E → mindert nitrosaminevorming in lichaam.

Cyanide-antidoot (levensreddend)

Cyanide bindt ijzer in enzymen → celdood. IV natriumnitriet + natriumthiosulfaat → hemoglobine → methemoglobine → bindt cyanide → zuurstoftransport hersteld (NY State Health). Let op: overdosis nitriet → overproductie methemoglobine → zuurstoftransport ↓. Zorgvuldige monitoring nodig.