Wat is afwijkend?

Normaal: bruin, gevormd. Geel, dun (lichtgroen tot felgeel), slecht gevormd, hoog vochtgehalte = afwijkend. Geur kan afwijken.

Minder ernstige oorzaken

• Dieet: veel geel/groen gekleurd voedsel (wortel, kurkuma, coloranten).
• Hoog bètacaroteen (wortels, zoete aardappel) → oranjegel.
• Snelle darmpassage: galbacteriën hebben geen tijd om stercobilinine (bruin kleurstof) te vormen.

Ernstige oorzaken (chronisch)

• Syndroom van Gilbert: Lever produceert te veel bilirubine → geel ontlasting + geel tint huid/ogen.
• Vetmalabsorptie: Vet in ontlasting → geel, vetglansend, slecht ruikend. Mogelijke coeliakie, pancreatine insufficientie, Crohn.
• Galblaas/leverziektes: Galstenen, cholestase, hepatite.
• Alvleesklierkanker: Late manifestatie.
• Giardia (parasiet): Diarree, geel, vet, krampen.

Diagnostiek

• Ontlastingsonderzoek (kleur, vet, parasieten, bloed).
• Bloed: leverwaarden (AF, ALAT, ASAT, GT, bilirubine), coeliakie serologie, vitamine B12/D, ijzer.
• Eventueel endoscopie/colonoscopie, echografie lever/galblaas.

Behandeling

• Dieetaanpassing (vezel, probiotica) bij dieetgerelateerd.
• Galblaasverwijdering bij galstenen.
• Leverdieet/medicatie bij leverziektes.
• Enzymsupplementen (pancreatine) bij malabsorptie.
• Antiparasitair bij Giardia.
• Hydratatie/IV vocht bij dehydratie door diarree.

Preventie

• Vezelrijk dieet (groente, fruit, volkoren, peulvruchten).
• Beperk kunstmatig gekleurd voedsel.
• IJzer/magnesium rijk voedsel voor levergezondheid.
• Hygiëne (was handen, waterkwaliteit) tegen parasieten.

Wanneer naar huisarts?

Chronisch (>2 weken), gecombineerd met gewichtsverlies, pijn, koorts, bloed in ontlasting, geelte huid/ogen.