Glucose, een eenvoudige suiker uit planten, wordt direct in de bloedbaan opgenomen en fungeert als primaire brandstof. Een efficiënt glucosemetabolisme is vitale voor gezondheid.

Opname en hormonale regeling

In de dunne darm worden monosacchariden (glucose) opgenomen. Drie hormonen bewaken de balans: insuline (na maaltijd), glucagon en epinefrine (bij lage suiker/inspanning). Insuline bindt aan receptoren op spier- en levercellen, wat glucose-opname stimuleert. Deze organen krijgen meer glucose dan andere dankzij specifieke receptoren.

Glycogenolyse: buffer voor energie

Binnen in lever/spieren wordt glucose omgezet in glycogeen. Bij energiebehoefte (lage glucose) zorgen epinefrine en glucagon voor afbraak van glycogeen terug naar glucose. Deze glucose gaat naar de cellen, wordt verbrand, produceert warmte en genereert ATP – de universele energiemunt van de cel.

Twee metabolische paden

Aëroob (met zuurstof)

Vindt plaats in mitochondriën van spiercellen. Volledige oxidatie via de Krebs-cyclus levert veel ATP, CO₂ en water. Essentieel voor duurzame inspanning, eiwitsynthese en DNA-replicatie.

Anaëroob (zonder zuurstof)

Bij zware inspanning daalt zuurstof in spieren. Glucose wordt afgebroken tot melkzuur (lactaat) met weinig ATP. Melkzuurophoping veroorzaakt spierpijn. Bij uitputting van glycogeen treedt 'de man met de hammer' op: een beschermingsmechanisme dat de inspanning dwingt te verminderen. Bij herstel (zuurstof beschikbaar) wordt lactaat teruggezet in pyruvaat voor aëroob vertering.