Diabetes kent een verstoorde verhouding tussen insuline en glucose. In 5 liter bloed is slechts een theelepel glucose nodig voor een goede werking. Te veel glucose schaadt aan bloedvaten en zenuwen; te veel insuline kan ook schadelijk zijn.

Wat doen insuline en glucose?

Glucose komt uit verteerde koolhydraten (pasta, graan, fruit, zetmeelgroenten). Het is de belangrijkste brandstof voor cellen. Insuline, geproduceerd door de alvleesklier, fungeert als sleutel: het opent de cellen (spier, lever, vet) zodat ze glucose opnemen. Zonder insuline blijft glucose in het bloed. Eenmaal binnen, wordt glucose verbrand of opgeslagen als glycogeen/vet. Insuline verlaagt dus de bloedglucose.

Hoe diabetes ontstaat

Diabetes ontstaat door: (1) onvoldoende insulineproductie, (2) insulineresistentie (cellen reageren niet meer), of (3) een combinatie. Resultaat: cellen hongerig, bloed overvol glucose (hyperglykémie). Langdurig leidt dit tot nierschade, hartziektes, blindheid, zenuwschade, amputaties.

Doelwaarden voor glucose en insuline

Moment	Glucose (mmol/l)
Nuchter / voor maaltijd	4 – 7
1 uur na maaltijd	< 10
Voor het slapen	~ 8

Ideale nuchtere insuline: < 10 IE/ml. Hogere waarden wijzen op insulineresistentie en vereisen dieetaanpassing.

Meting in de praktijk

• Glucose: thuis met priktest (vinger) en meetapparaat.
• Insuline: laboratoriumtest op nuchtere bloedmonster (min. 8 uur vasten).

Regelmatig meten en bespreken met uw behandelaar is essentieel voor goede diabetescontrole.