Omvang van het probleem

30-50% van adolescenten/jongvolwassenen consumeert energiedranken (Pediatrics, 2011, Seifert e.a.). Geen therapeutisch voordeel (conclusie studie), maar sommige rapporteren tijdelijke positieve effecten.

Mogelijke korte-termijn voordelen (subjectief)

• Verhoogde concentratie, mentale alertheid (cafeïne, guarana).
• Tijdelijke vermindering vermoeidheid.
• Placebo-effect: verwachting van prestatieverbetering.

Let op: Fabrikantenclaims (gewichtsverlies, prestatieverbetering) zijn niet geverifieerd voor guarana.

Bijwerkingen: de keerkant

• Cafeïne-gerelateerd: jitteriness, nervositeit, maagklachten, hoofdpijn, concentratieproblemen, slapeloosheid, frequente urinatie.
• Energiedranken: extreme doses – sommige >500 mg cafeïne (toxic dose = 14 blikjes cola) (Pediatrics, 2011, Committee on Nutrition / Council on Sports Medicine).
• Meerdere porties per occasie = cumulatieve overdosis.

Speciale risico's voor jongeren

• Onontwikkeld brein: cafeïne beïnvloedt synaptische plasticiteit, slaaparchitectuur.
• Ongeregelde ingrediënten: interacties met medicijnen (ADHD-middelen, antidepressiva, asthmamiddelen).
• Contra-indicaties: diabetes, ADHD, epilepsie, hartafwijkingen, stemmingstoornissen, gedragsstoornissen.
• Alcohol toevoegen: maskering intoxicatie → binge drinking, ongevallen, geweld.

Lange-termijn gevolgen van regelmatig gebruik

• Tandbederf: extreme suiker + zuur → erosie, carie.
• Gewichtstoename: lege calorieën → obesitas → hypertensie, diabetes type 2.
• Botontwikkeling: cafeïne remt calciumabsorptie in darmen → kwetsbare botten in cruciale groeifase.
• Slaapontkenning: chronisch → cognitieve achteruitgang, stemmingproblemen, schoolprestaties.
• Verslaving: cafeïne-afhankelijkheid, onthoudingssymptomen.

Advies voor ouders, scholen, jongeren

• Onderwijs over risico's, niet verbod zonder uitleg.
• Scholen: verbod op verkoop/gebruik op schoolterrein.
• Sportverenigingen: beleid tegen energiedranken bij training/wedstrijd.
• Thuis: water, melk, thee beschikbaar; geen energiedranken inkopen.
• Jongeren: lees labels, ken je grenzen, zeg nee tegen peer pressure.
• Artsen: vraag actief na bij consulten.

Energiedranken zijn geen onschuldige frisdrank. Voor jongeren in ontwikkeling zijn de risico's onacceptabel hoog.