Gezondheid en ziekte gezondheid logo
Voeding

Kun je te veel vitamines nemen? Risico's van overdosering

Ja, overdosering is mogelijk – vooral met supplementen

Uit voedsel alleen is overdosering vrijwel onmogelijk. Het risico zit in gecombineerde hoge-dosis supplementen (multivitamine + extra C + extra D + verrijkte producten).

Vetoplosbare vitamines (A, D, E, K) – opstapeling in lever/vet

VitamineHypervitaminose symptomen
A (retinol)Acuut: misselijkheid, braken, hoofdpijn, duizeligheid. Chronisch: lever/spleenvergroting, haaruitval, botpijn, schedeldruk, teratogeen.
DHypercalciëmie → constipatie, anorexia, braken, vermoeidheid, nierstenen, nierschade, vaatverkalking, botpijn.
EBloedingsneiging (remt vit K-stolling), GI-klachten, mogelijke verhoogde sterfte bij hoge doses.
KGeen toxiciteit van natuurlijke K1/K2. Synthetische K3 (menadion) → hemolytische anemie, lever, geelzucht. Hoge K verstoort warfarine.

Interacties tussen vitamines

  • Hoog vitamine A → vermindert vitamine K-opname → verhoogd bloedingsrisico.
  • Hoog vitamine E → verlaagt vitamine K-activiteit → verhoogd bloedingsrisico.
  • Vitamine C megadosis → verhoogt ijzeropname (risico op ijzeroverload bij hemochromatose) + maagklachten.
  • Hoog niacine (B3) → flushing, lever, GI.

Wateroplosbare vitamines: minder risico, maar niet nul

Overtollig wordt uitgeplast, maar extreme doses (C >2g, B3 >35mg, B6 >100mg, B9 >1mg synthetisch) geven acute/chrone toxicititeit.

Gouden regels

  1. Volg RDA (op etiket als %RI).
  2. Gebruik één goed geformuleerd multivitamine – geen stapel losse supplementen.
  3. Laat bloedwaarden bepalen (25(OH)D, B12, foliumzuur, ferritine) voordat u hoge doses neemt.
  4. Raadpleeg huisarts/apotheker bij medicijngebruik (interacties!).
  5. Onthoud: vitamines zijn supplementen, geen vervanging voor gezond dieet.

Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win