Bij gezonde nieren wordt overtollig magnesium (∼90–95% van het gefilterde) opnieuw geabsorbeerd en de rest geëxcreteerd. Bij nierfalen (nierinsufficientie) verliest de nier deze regulerende capaciteit, wat leidt tot hypermagnesiëmie (te hoog serummagnesium).

Bronnen van magnesium

• Voedsel: zelden probleem (goede nieren reguleren).
• Zelfzorgmiddelen: antacida (melk van magnesia), laxantia, supplementen – deze kunnen magnesiumgehalten ook bij gezonde nieren laten stijgen.

Pathofysiologie

Normaal filteren de glomeruli 70–80% van het magnesium; ~6% wordt geëxcreteerd. De meeste herabsorptie vindt plaats in de dikke opgaande limbus van Henle. Bij nierschade (glomeruli of tubuli) blijft meer magnesium in het bloed.

Symptomen van hypermagnesiëmie

Meestal pas boven 4,8 mg/dL (normaal <2,6 mg/dL): spierzwakte, misselijkheid, braken, diarree, depressie, hypotensie, verwarring, lethargie, verminderde ademhaling, verlies van diepe peesreflexen, hartblok, tot hartstilstand.

Richtlijnen

• Patiënten met nierfalen: geen magnesiumsupplementen zonder expliciete toestemming nefroloog/huisarts.
• Ouderen (vaak onbekende nierfunctieafname): maximaal 350 mg/dag supplementair magnesium zonder medische goedkeuring.
• Volg altijd de dosering op het label van vrij verkrijgbare middelen; overschrijd niet.
• Bij symptomen van toxiciteit: direct stoppen en arts raadplegen.