Waarom een medische volmacht (MPOA) essentieel is

Ongeacht leeftijd, gezondheid of financiële situatie: bijna iedereen komt wel eens in een fase waarin hij of zij tijdelijk of permanent niet in staat is om eigen medische beslissingen te nemen. Dit kan aan het einde van het leven zijn door ouderdom, maar ook na een onverwacht ongel, een acute ziekte of een psychiatrische crisis. Door een medische volmacht (MPOA) aan te stellen, behoudt u de controle over uw zorg, ook wanneer u zelf niet meer kunt communiceren.

Welke beslissingen komen aan bod?

Als u in coma raakt, wilt u dan beademd worden? En zo ja, hoe lang? Wat als de hersenfunctie verloren is gegaan? Zou u antibiotica willen ontvangen als u op een beademingsapparaat ligt zonder hersenactiviteit? Dergelijke keuzes zijn zwaar, maar moeten worden gemaakt. Iemand moet de verantwoordelijkheid dragen om ze te nemen namens u.

De medische volmacht (MPOA)

De MPOA is een door u aangewezen persoon die via een juridisch document bevoegd is medische beslissingen te nemen. In dat document legt u vast wanneer de bevoegdheid ingaat en welke beslissingen de volmacht mag nemen. U kunt aangeven welke medische interventies u wenst en onder welke omstandigheden. De MPOA wordt geleid door twee documenten: de levende wil (ook wel 'richtlijn voor artsen' genoemd), waarin staat onder welke omstandigheden medische interventies mogen worden ingetrokken, en de medische richtlijn vooraf (AMD), die de koers aangeeft in specifieke medische situaties. De MPOA overlegt met behandelende artsen en zorgt ervoor dat uw wensen worden gevolgd.

Let op: De MPOA geeft geen enkele invloed op uw financiën of andere levensaspecten, tenzij u dat expliciet apart regelt. Een algemene volmacht is een volledig ander document; rechtbanken gaan niet automatisch uit dat een medische volmacht ook financiële bevoegdheden heeft.

De gezondheidssurrogaat (HCS)

Als er geen MPOA is en de arts constateert dat u geen beslissingen kunt nemen, wordt een gezondheidssurrogaat (HCS) aangewezen. Dit is vaak een familielid of vriend. Er geldt een hiërarchie: een echtgenoot/partner gaat meestal voor aan volwassen kinderen. De arts kijkt ook naar de beslissingsvaardigheid, de band met de patiënt en de mate van betrokkenheid. Heeft u geen geschikte nabestaanden, dan kan de HCS een onbekende zijn uit het ziekenhuis of een instantie. Een HCS werkt doorgaans zonder medische richtlijnen vooraf (AMD) en baseert beslissingen op wat hij/zij het 'beste belang' acht, wat kan worden gekleurd door persoonlijke voorkeuren of de filosofie van de instelling.

Wat u wél kunt controleren

• Door een MPOA te benoemen, kiest u de algemene benadering van uw zorg.
• Door medische voorschriften (AMD) in te vullen, beïnvloedt u concrete medische situaties direct.
• U kunt extra richtlijnen toevoegen voor bijzondere omstandigheden.
• Kiest u geen MPOA? Bespreek dan uw wensen wel met familie en vrienden, zodat een eventuele HCS een richting heeft.

Wat u niet kunt controleren

Hoe goed u de MPOA ook kent, u hebt hem/haar waarschijnlijk nog nooit in een dergelijke situatie gezien. Beslissingen kunnen anders uitvallen dan u had verwacht. De MPOA kan de taak ook weigeren en doorgeven. Hoe gedetailleerd uw richtlijnen zijn, er zullen onvoorziene situaties zijn. Uiteindelijk vertrouwt u op het beste oordeel van de beslissernemer.

Legalisatie

Formulieren voor een MPOA zijn verkrijgbaar bij notarissen, advocaten en vaak ook in ziekenhuizen. Ze zijn niet complex of duur, maar vereisen twee getuigen (soms een notaris met openbare zegel) en moeten worden gekopieerd en verdeeld onder betrokkenen (huisarts, specialisten, familie).