Rauwe melk is onverpasteuriseerde melk, direct van de koe/geit, gefilterd, gekoeld, geconsumeerd. Voorstanders claimen betere smaak, meer nutriënten, enzymen, goede bacteriën, immuunstimulatie. Overheidsinstanties (FDA, NVWA, EFSA) waarschuwen voor ziekteverwekkers. Wat zegt de evidence?

Risico's: Pathogenen in Rauwe Melk

Pathogeen	Bron	Ziekte	Ernst
E. coli (STEC/VTEC, bv. O157:H7)	Koefecalen (ook in schone stallen)	Diarree, bloedige diarree, HUS (hemolytisch-uremisch syndroom) → nierschade, dood	Zeer hoog, vooral kinderen, ouderen, geïmmundeerde
Listeria monocytogenes	Omgeving, silage, koe	Gastro-enteritis → septicemie, meningitis, abortus (zwangere)	Levensbedreigend voor risicogroepen
Salmonella	Besmetting bij melken/opslag	Gastro-enteritis, septicemie	Ernstig
Campylobacter	Darmkoe, besmetting	Gastro-enteritis, Guillain-Barré syndroom	Hoog
Mycobacterium bovis (TB)	Geïnfecteerde koeien	Bovine TB bij mens	Zeldzaam in NL/EU (vrije status), maar mogelijk

Feit: Zelf in de beste hygiëne is nulrisico onmogelijk. Koeien liggen in eigen mest; uierbesmetting is onvermijdelijk.

Pasteurisatie: Wat Verliest Er?

• Standaard (HTST): 72°C, 15 sec. Of batch: 63°C, 30 min.
• Verlies: ~10–20% vitamine C, B1, B12, foliumzuur. Enzymen (fosfatase, peroxidase, lipase, lactase) gedeneatureerd. Sommige immuunproteïnen (lactoferrine, lysozyme, IgG) deels actief.
• Behouden: Eiwitten (caseïne, whey), vetten, mineralen (Ca, P, Mg), lactose, vitamine A, D, E, K, riboflavine, niacine, B6, pantothenzuur, biotine.

De claim 'pasteurisatie vernietigt alle goedheid' is overdreven. De kernnutriënten blijven intact.

Bevoordeelde Effecten van Rauwe Melk (Claims vs. Evidence)

Claim	Evidence
Beter voor spijsvertering (lactase, lipase)	Lactase in melk is minimaal; humane lactase wordt in darmen geproduceerd. Geen RCT's die superieure verteering tonen.
Voorkomt allergie/astma (boerenkinderen studies: PARSIFAL, GABRIELA)	Observationeel: boerenkinderen die rauwe melk drinken hebben minder astma/allergie. Confounding: stalomgeving, dierencontact, endotoxine, levensstijl. Geen bewijs dat rauwe melk an sich beschermt.
Betere smaak	Subjectief. Verandering van vluchtige verbindingen door pasteurisatie.
Probiotica / goede bacteriën	Rauwe melk bevat bacteriën, maar onvoorspelbaar (kan ook pathogeen zijn). Gecontroleerde probiotica (yoghurt, kefir, supplementen) zijn veiliger & effectiever.
Immuunstimulatie (Crohn voorkomen)	Geen humane RCT's. Diermodellen suggestief. Risico pathogeen >> potentiële voordeel.

Regelgeving in Nederland / EU

• Verkoop van rauwe melk aan consument is verboden (EU Hygiëneverordening 853/2004), uitgezonderd directe verkoop op de boerderij ('boerenmelk') met strikte eisen: dagelijkse melkcontrole, maandelijkse bacterietelling, waarschuwing op etiket ('Rauwe melk – kook voor gebruik').
• In VS: wettelijk per staat verschillend (verboden tot legale herd-share programma's).

Conclusie & Advies

De risico's van rauwe melk (ernstige, levensbedreigende infecties) wegen zwaarder dan de onbewijzen voordelen. Voor de gemiddelde consument is gepasteuriseerde melk veilig en voedzaam. Als je kiest voor rauwe melk (boerderijverkoop): kook het eerst op (min. 1 min koken). Risicogroepen (zwangere, kinderen <5, ouderen, geïmmundeerden) moeten strikte vermijden. Probiotica uit yoghurt/kefir/supplementen bieden de bewezen voordelen zonder risico.