Vitamine C (wateroplosbaar)

• Synthese van collageen (huid, botten, vaten, pezen).
• Krachtig antioxidant: neutraliseert vrije radicalen in waterige fasen, herstelt vitamine E.
• Verbetert niet-hemijzeropname (plantbased ijzer).
• Ondersteunt immuuncellen (fagocytose, T-celproliferatie).
• Tekort → scheurbuik (bloedingen, zwakte, tandvleesbloedingen, dode).
• Verkoudheid: geen bewijs voor preventie; lichte verkorting van duur bij hoge doses (Cochrane 2007).

Vitamine E (vetoplosbaar)

• Hoofd antioxidant in celmembranen (lipide peroxydatie remmen).
• Beschermt vitamine A, C, essentiële vetzuren, LDL-cholesterol.
• Mogelijke rol: hartziektepreventie (gemengde resultaten), maculaire degeneratie, staar, cognitieve afname (bewijs ontoereikend).
• Tekort: zeldzaam → hemolytische anemie, zenuwproblemen.

Samenwerking (synergie)

Vitamine C herstelt geoxideerde vitamine E → samen sterker dan apart. Beide nodig voor optimale celbescherming.

Veiligheidsgrenzen

• Vitamine C UL: 2000 mg/dag (volwassenen). Hoger → diarree, nierstenen (oxalaat).
• Vitamine E UL: 1000 mg α-tocoferol/dag. Hoger → verhoogd bloedingsrisico (remt vitamine K-functie), mogelijke sterfteverhoging bij hoge doses (meta-analyses).

Advies

Krijg C en E via kleurrijk voedsel (groente, fruit, noten, oliën). Supplementatie alleen bij tekort, verhoogde behoefte (roken, ziekte, zwangerschap) of medische indicatie – niet als 'verzekering' in megadoses.