IES: meer dan humeurverlies

Intermitterende Explosieve Stoornis (IES) = min. 3 episoden onbeheersbare woede (disproportioneel), poging/daadwerkelijke agressie of eigendomsvernieling. Start vaak vroege puberteid, overlap met depressie/bipolaire stoornis. >15 mln Amerikanen (Archives of General Psychiatry, 2006).

Finse studies: coeliakie en psychiatrie

Reeks onderzoeken (Psychosomatics, aug. 2002): twee adolescenten met ernstige gedragsstoornissen (één voldeed aan IES-criteria, andere 'klinisch abnormale agressie') → diagnostiek coeliakie. **Na gluteneliminatie: alle woedesymptomen verdwenen, remissie 2 jaar (duur follow-up).**

Darmen-hersenen verbinding: twee theorieën

• Malabsorptietheorie (Finse auteurs): Darmschade → slechte opname voedingsstoffen → gestoorde serotonine (stemmingsregulator).
• Neurologische theorie (Dr. Hadjivassiliou, Lancet Neurology 2010): Veel patiënten *geen* darmschade → malabsorptie kan niet verklaren. Gluten beïnvloedt hersenen direct (neurotoxiciteit?).

Beide experts: **meer onderzoek nodig**.

Toekomstige behandeling: zonuline-remmers

Dr. Fasano (Univ. Maryland): coeliakie en andere auto-immuunziektes delen 'lekke darm' (verhoogde permeabiliteit) door hoog zonuline. Fase 2B klinische studies larazotide-acetaat (zonuline-remmer) herstelde glutentolerantie in eerdere fasen. Mogelijk toekomstige behandeling voor breder auto-immuunspectrum.

Conclusie

Sterk anekdotisch/klinisch bewijs voor link coeliakie-IES. Glutenvrij dieet kan bij deze subgroep levensveranderend zijn. Standaarddiagnostiek coeliakie bij IES aanbevolen.