Bèta-caroteen is een vetoplosbare, gepigmenteerde carotenoïde in fruit, groenten, volle granen (wortelen, zoete aardappelen, squash, paprika's, abrikozen, spinazie, bladgroenten). Het heeft antioxidante eigenschappen en levert ~50% van de benodigde vitamine A.

Vitamine A productie

Het lichaam zet bèta-caroteen om in vitamine A: essentieel voor celdeling, voortplanting, botgroei, visie, huid, immuunsysteem. Voldoende vitamine A helpt infecties bestrijden. Tekort geeft nachtblindheid en verminderde weerstand.

Zongevoeligheid en zonnebrand

Bèta-caroteen kan zongevoeligheid en zonnebrandrisico verminderen, ook bij erfelijke bloedziekte (erythropoïetische protoporfyrie).

Ziekterisico verminderen

• Premenopauzale vrouwen: hogere inname (groenten/fruit) geassocieerd met lager borstkankerrisico, vooral bij familiële aanleg of hoge alcoholinname.
• Postmenopauzale vrouwen: lager eierstokkankerrisico.
• Ondervoede vrouwen: lager risico op zwangerschapsgerelateerde sterfte, diarree, koorts na bevalling.

Ziektebehandeling

Suppletie (met vitamine C, E, zink) kan helpen bij gevorderde maculaire degeneratie. Kan inspanningsastma voorkomen, artrose verergering vertragen, orale leukoplakie (tongaandoening) behandelen.

Waarschuwing

Meeste mensen halen voldoende bèta-caroteen uit voedel. Supplementen niet voor iedereen veilig; alleen voor specifieke indicaties onder toezicht. Lange termijn hoge doses mogelijk onveilig.