Gezondheid en ziekte gezondheid logo
Ziekten en verwondingen

Bloemkooloor (auriculair hematoom): herkenning, behandeling en preventie

Bloemkooloor is een permanente misvorming van het oor door een onbehandeld auriculair hematoom (bloedverzameling tussen perichondrium en kraakbeen). Het treedt voornamelijk op bij contactsporten (boksen, worstelen, rugby, jiu-jitsu) en bij ernstig trauma. Vroege herkenning en behandeling voorkomen blijvende schade.

Ontstaan: van trauma tot misvorming

  1. Trauma: directe slag, wrijving of compressie op het oor → scheuring van perichondriale bloedvaten.
  2. Hematoomvorming: bloed stroomt tussen perchondrium (voedt kraakbeen) en kraakbeen → perichondrium lost zich van kraakbeen.
  3. Ischaemie kraakbeen: zonder voeding via perichondrium sterft kraakbeen af (chondronecrose).
  4. Fibrose / verkalking: granulatieweefsel vult hematoom → vezelachtige, verkalkte massa → kenmerkende 'bloemkool' vorm.

Symptomen (acute fase)

  • Zwelling, roodheid, pijn, warmtegevoel aan de oorchelp (meestal boog/kruis van de anthelix).
  • Oor voelt 'vol', soms fluctuërend (fluctuerende zwelling).
  • Mogelijk gehoorvermindering door zwelling gehoorgang.

Behandeling: tijd is kraakbeen

Acute fase (0-48 uur) – doel: heraangesloten perichondrium

  1. Aspiratie: steriele naald (18-20G), zo volledig mogelijk leegzuigen. Herhaald na 24u indien heropvulling.
  2. Compressieverband: *essentieel* na aspiratie om heraangesloting te forceren. Opties:
    • Door-door naad (through-and-through suture) met bolusmateriaal (dentaal was, siliconen knopen, gauze rollen).
    • Compressieverband met silicone splint (bijv. EarWell, of zelfgemaakt van siliconen oordop).
    • Magnetische compressie-splinten (nieuwer, comfortabeler).
  3. Antibiotica profylaxe: flucloxacilline 500mg 4x/dag 5 dagen (Staph. aureus dekking).
  4. Sportpauze: minimaal 7-10 dagen, helm/oorbescherming bij herstart.

Subacute / chronische fase (> 7-10 dagen)

  • Aspiratie werkt niet meer (georganiseerd hematoom, fibrose).
  • Chirurgische evacuatie + cartilage-sparing techniek (incisie posterieur, curetage, perichondrium hechten met quilting sutures + compressie).
  • Bij alverkregen misvorming: correctieve otoplastiek (kraakbeenresectie, herstructurering, huiddekking).

Complicaties bij uitblijven van behandeling

  • Permanente cosmetische misvorming (esthetisch, psychologisch).
  • Stenose gehoorgang → geleidingsgehoorverlies.
  • Chronische infectie / chondritis (pijn, pus, systemiek ziek).
  • Kraakbeenfragmenten los in weke delen.

Preventie: beter dan genezen

  • Beschermende hoofdhoes / ear guards: verplicht in amateurboksen, worstelen (bijv. Cliff Keen, Matman, Adidas).
  • Correct passende helm met oorbescherming (rugby, American football).
  • Directe melding en behandeling bij *elk* oortrauma – "wait and see" is gevaarlijk.
  • Hygiëne: geen piercings in kraakbeengebied tijdens actieve sportcarrière.

Speciale situaties

  • Kinderen: snellere kraakbeenherstel, maar ook snellere misvorming. Laagdrempelig verwijzen KNO.
  • Anticoagulatie: hogere kans op heropvulling, langere compressie, INR-controle.
  • Piercing-gerelateerd: infectie + trauma → perichondritis → cauliflower. Altijd sterile techniek, titan sieraden.

Bloemkooloor is *voorkombaar* met adequate bescherming en *healbaar* met snelle, adequate behandeling. Elke sporter, trainer en coach moet de acute aanpak kennen: aspireren, comprimeren, antibiotica, rust. Twijfel? Altijd KNO-raadpleging binnen 24 uur.

Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win