Cervicale spondylose is de collectieve term voor leeftijdsgerelateerde slijtage (degeneratie) van de halswervels (C1-C7): discusdegeneratie, osteofytvorming (botsporen), facetarthrose, ligamentaire verdikking, verlies van lordose. Dit kan leiden tot zenuwcompressie (radiculopathie) of ruggenmergcompressie (myelopathie). Cervicale spondylose zonder myelopathie = radiculopathie of asymptomatische spondylose.

Pathofysiologie: Radiculopathie vs Myelopathie

• Radiculopathie: Osteofyten/herniatie comprimeren zenuwwortel (meest C6, C7) in foramen intervertebrale → pijn, paresthesie, zwakte in corresponderend dermatome/myotome.
• Myelopathie: Osteofyten/ligamentum flavum hypertrofie vernauwen wervelkanaal (stenose) → compressie ruggenmerg → spastische parese, hyperreflexie, Babinski, gangstoornis, sfincterstoornis. Ernstiger, noodgeval.

Symptomen Radiculopathie (Per Segment)

Diagnostiek

• Klinisch: Spurling test (compressie + rotatie/extensie → reproduceert radiculair pijn), reflexen, kracht, sensibiliteit.
• MRI halswervels: Goudstandaard. Toont discusherniatie, osteofyten, foraminale stenose, zenuwcompressie, ruggenmergsignaal (myelopathie uitsluiten).
• CT + myelografie: Als MRI gecontra-indiceerd (pacemaker).
• EMG/NCV: Bevestigt radiculopathie, differentieert van perifeer zenuwletsels (CTS, cubitaal tunnel).
• Röntgen: dynamisch (flexie/extensie) voor instabiliteit, lordose, osteofyten.

Conservatieve Behandeling (Eerste 6-12 Weken)

• Pijnstilling: Paracetamol, NSAID's (ibuprofen, naproxen, diclofenac), gabapentine/pregabalamine (neuropathische pijn), kortdurend opioïde (alleen bij zware pijn).
• Rust/activiteitsaanpassing: Geen zware heffen, voorkomen extreme nekpositie. Zachte nekkerge (max 1-2 wkn, niet langdurig – atrofie).
• Fysiotherapie: Manuele therapie (mobilisatie), houdingscorrectie, nekversterking (diepe nekflexoren), scapulastabilisatie, traction (mechanisch/intermittent) – bewijs gemengd.
• Epidurale corticosteroïde injectie (transforaminale/interlaminaire): Goed bewijs voor korte termijn pijnverlichting (3-6 mnd). Fluoroscopie/echo gestuurd.
• Alternatief: Acupunctuur, TENS, yoga, Pilates, Alexander techniek.

Chirurgische Indicaties

• Progressieve neurologische deficit (zwakte, gevoelsverlies).
• Refractaire pijn >6-12 weken ondanks adequate conservatieve therapie.
• Myelopathie (absolute indicatie).
• Procedure: ACDF (anterior cervical discectomy & fusion), posterieure foraminotomie, kunststof discusvervanging (TDR), laminectomie/laminoplastie (bij stenose/myelopathie).

Prognose en Preventie

• 80-90% verbetert met conservatieve behandeling.
• Recidief voorkomen: ergonomisch werkplek, regelmatig bewegen, nek-/rugversterking, rookstop, gezond gewicht, stressmanagement.
• Jaarlijkse controle bij bekende spondylose met risicofactoren.