Gestructureerde diagnostische aanpak
Een veilige IBS-diagnose voorkomt onnodige testen/operaties en geruststelt patiënten. Hieronder een 10-stappen strategie voor de klinische praktijk.
- Belang van accurate diagnose: vermijdt overdiagnostiek, bevordert gedeelde besluitvorming.
- Symptomen herkennen & subtype bepalen: IBS-C, -D, -M, -PI – stelt testen en therapie.
- Medicijnen/supplementen evalueren: veel middelen (Ca, Mg, Fe, NSAIDs, antibiotica, antidepressiva, metformin, opioïden, etc.) kunnen IBS nabootsen/verergeren.
- Familieanamnese: coeliakie, IBD, dikkedarmkanker bij 1e-graads familie → uitgebreidere testen.
- Rode vlaggen beoordelen: progressieve symptomen, onverklaarbaar gewichtsverlies, bloed in stoel, ijzergebreksanemie, nachtdiarree/braken → direct verwijzen.
- Bacteriële gastro-enteritis anamnese: Campylobacter, Salmonella, Shigella, E. coli → risico op IBS-PI.
- SIBO overwegen: opzwelling/distensie wijzen op SIBO. Tests: IBSchek-bloedtest (IBS-PI+SIBO), waterstofademtest.
- Basale diagnostiek: bij afwezigheid rode vlaggen + normaal basisonderzoek geen invasieve testen nodig.
- Alle subtypes: CBC, coeliakiescreening (IgA tTG + totaal IgA).
- IBS-C: transitstudie, defecatiestudie bij therapierefractair.
- IBS-D: fecale incontinentie, malabsorptie (vet/koolhydraten/galzuren), inflammatiemarkers (CRP, calprotectine), coeliakie, IBS-PI, eventueel colonoscopie+biopsie (microscopische colitis).
- IBS-M: inflammatiemarkers, coeliakie, ontlastingdagboek, IBS-PI.
- IBS-PI: IBSchek + waterstofademtest.
- Differentiaal diagnose: uitsluiten coeliakie, malabsorptie, galzuurmalabsorptie, IBD (Crohn, colitis ulcerosa), microscopische colitis, schildklieraandoeningen, colorectaal carcinoom, chronische GI-infecties.
- Multidimensioneel Klinisch Profiel (MDCP): Rome Foundation instrument: 1) FGID-diagnose, 2) klinische modificatoren (andere FGID, somatische syndromen), 3) gevolgen dagelijks functioneren, 4) psychosociale modifiers (psychiatrie, stressoren), 5) fysiologische modifiers (biomarkers, transitstudies).
